Bạch Mã Tự (Lạc Dương) có gì? Vì sao là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên của Trung Quốc?

Bạch Mã Tự được xây năm 68 sau Công Nguyên dưới thời Hán Minh Đế, để tưởng nhớ hai cao tăng Ấn Độ cùng con ngựa trắng chở kinh Phật tới Lạc Dương, trở thành ngôi chùa Phật giáo đầu tiên do nhà nước Trung Quốc xây dựng. Khuôn viên hiện có năm điện thờ chính, tòa Tề Vân Tháp 13 tầng, và ba khu vườn phong cách Ấn Độ, Thái Lan, Myanmar, khiến nơi đây gần như độc nhất thế giới.

Bạch Mã Tự được xây dựng từ khi nào, vì sao gọi là chùa Ngựa Trắng?

Bạch Mã Tự được xây dựng năm 68 sau Công Nguyên, một năm sau khi Hán Minh Đế cử sứ đoàn sang phía Tây tìm hiểu Phật pháp theo một giấc mộng ông từng thấy. Sứ đoàn trở về Lạc Dương cùng hai vị cao tăng Ấn Độ là Nhiếp Ma Đằng và Trúc Pháp Lan, mang theo kinh Phật và tượng Phật trên lưng một con ngựa trắng. Để ghi công hai nhà sư và con ngựa đã vượt hàng nghìn km đường bộ, Hán Minh Đế cho xây dựng ngôi chùa và đặt tên Bạch Mã Tự, nghĩa đen là chùa Ngựa Trắng.

Bạn có thể đọc thêm: Đi Tây An – Lạc Dương có gì chơi? Những điểm tham quan không thể bỏ lỡ để xem Bạch Mã Tự nằm ở đâu trong hành trình Tây An, Lạc Dương.

[Ảnh: Cổng tam quan Bạch Mã Tự với tượng ngựa trắng đá hai bên]

Vì sao Bạch Mã Tự được xem là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên của Trung Quốc?

Bạch Mã Tự được công nhận là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên vì đây là nơi đầu tiên tại Trung Quốc dịch kinh Phật sang tiếng Hán, cụ thể là bộ Tứ Thập Nhị Chương Kinh do chính Nhiếp Ma Đằng và Trúc Pháp Lan thực hiện ngay sau khi chùa hoàn thành. Trước Bạch Mã Tự, Phật giáo mới chỉ được biết tới qua lời truyền miệng chứ chưa có kinh sách chính thức bằng tiếng Hán. Vì vai trò này, Bạch Mã Tự được giới Phật giáo Trung Quốc gọi là tổ đình, tức ngôi chùa gốc, và được xem là cái nôi của Phật giáo Trung Hoa.

Bạn có thể đọc thêm: Vì sao Lạc Dương được xem là trung tâm Phật giáo? (Bạch Mã Tự, Long Môn) để hiểu vai trò của Bạch Mã Tự trong bức tranh Phật giáo Lạc Dương rộng hơn.

[Ảnh: Tượng Phật cổ trong Đại Hùng Bảo Điện]

Bạch Mã Tự có những điện thờ chính nào?

Bạch Mã Tự có năm điện thờ chính nằm nối tiếp nhau theo trục giữa khuôn viên. Thiên Vương Điện đặt tượng Di Lặc cùng bốn vị Thiên Vương từ thời nhà Thanh, Đại Phật Điện mang kiến trúc thời Minh với tượng Phật Thích Ca trung tâm, còn Đại Hùng Bảo Điện được xem là điện trang trí công phu nhất với hàng nghìn tượng Phật nhỏ bằng gỗ phủ kín các vách. Tiếp Dẫn Điện là điện nhỏ nhất, thờ Phật A Di Đà, trong khi Thanh Lương Đài phía sau chính là nơi hai nhà sư Ấn Độ từng dịch kinh nhiều thế kỷ trước.

[Ảnh: Đại Hùng Bảo Điện với hàng nghìn tượng Phật gỗ nhỏ]

Tề Vân Tháp tại Bạch Mã Tự có gì đặc biệt?

Tề Vân Tháp là tòa tháp gạch 13 tầng cao khoảng 25m, nằm ngoài khuôn viên chính của Bạch Mã Tự. Tháp được xây lần đầu cùng thời với chùa dưới triều Hán Minh Đế, sau đó bị phá hủy nhiều lần do chiến loạn, và hình dáng hiện tại là kết quả lần dựng lại vào năm 1175 dưới thời nhà Kim. Đây được xem là một trong những công trình còn nguyên vẹn lâu đời nhất khu vực Lạc Dương, đứng tách biệt nhưng vẫn thuộc quần thể di tích Bạch Mã Tự.

[Ảnh: Tề Vân Tháp 13 tầng nhìn từ xa]

Khu vườn Phật giáo quốc tế tại Bạch Mã Tự có gì lạ?

Bạch Mã Tự là một trong số rất ít nơi trên thế giới quy tụ kiến trúc Phật giáo của bốn quốc gia trong cùng một khuôn viên. Chùa Thái Lan có tòa bảo tháp đặt 12 tượng Phật cùng một pho tượng Thích Ca cao 7,2m dát vàng nổi bật. Chùa Ấn Độ được dựng theo phong cách tháp Sanchi cổ với các gian điện sắp xếp đối xứng. Chùa Myanmar lại phỏng theo kiến trúc cung điện Mandalay, tòa chính lấy cảm hứng từ chùa Vàng Shwedagon nổi tiếng. Ba công trình này khiến Bạch Mã Tự trở thành nơi hiếm hoi hội tụ đủ phong cách Phật giáo Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan và Myanmar.

[Ảnh: Chùa Thái Lan trong khuôn viên Bạch Mã Tự]

Vé vào Bạch Mã Tự bao nhiêu, mở cửa giờ nào?

Vé vào Bạch Mã Tự hiện khoảng 35 nhân dân tệ một người, áp dụng chung cho cả khu chùa chính và ba khu vườn Phật giáo quốc tế. Giờ mở cửa khoảng 7h40 tới 18h40 trong giai đoạn từ 18 tháng 3 tới 7 tháng 10, và khoảng 8h tới 17h30 trong giai đoạn còn lại của năm. Khách nên dành khoảng 1,5 đến 2 tiếng nếu muốn tham quan trọn vẹn cả khu chùa chính lẫn ba khu vườn quốc tế phía sau, thay vì chỉ ghé qua khu chính.

[Ảnh: Cổng vào khu vườn Phật giáo quốc tế Bạch Mã Tự]

Từ trung tâm Lạc Dương tới Bạch Mã Tự đi thế nào?

Bạch Mã Tự cách trung tâm thành phố Lạc Dương khoảng 11km về phía đông, đi ô tô mất khoảng 20 đến 25 phút. Khách có thể bắt các tuyến xe buýt số 56, 58 hoặc 87 từ trung tâm thành phố, hoặc đi taxi và xe công nghệ nếu đoàn đông người và muốn tiết kiệm thời gian. Đây là điểm nằm khá tách biệt so với cụm Ứng Thiên Môn hay Long Môn ở phía nam thành phố, nên nhiều đoàn thường sắp xếp thăm Bạch Mã Tự vào một buổi riêng.

[Ảnh: Đường vào khu di tích Bạch Mã Tự]

Có nên kết hợp Bạch Mã Tự với Long Môn hoặc Thiếu Lâm Tự không?

Bạch Mã Tự có thể ghép cùng Hang đá Long Môn trong một ngày vì hai điểm cách nhau khoảng 26km, thường đi Long Môn buổi sáng rồi chuyển sang Bạch Mã Tự vào buổi chiều. Với Thiếu Lâm Tự, khoảng cách xa hơn nhiều, khoảng 2 đến 2,5 tiếng đi ô tô từ Lạc Dương, nên phần lớn đoàn khách sẽ tách thành một ngày riêng thay vì ghép chung với Bạch Mã Tự. Việc sắp xếp thứ tự tham quan hợp lý giúp đoàn không phải di chuyển ngược chiều nhiều lần trong ngày.

Bạn có thể đọc thêm: Đi Thiếu Lâm Tự có được xem biểu diễn võ không? Cần lưu ý gì? nếu hành trình có kết hợp thêm Thiếu Lâm Tự.

[Ảnh: Bản đồ các điểm Phật giáo quanh Lạc Dương]

Đoàn khách Hà Nội nên lưu ý gì khi tham quan Bạch Mã Tự?

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nhiều người bất ngờ khi biết ngôi chùa gắn liền với lịch sử Phật giáo Trung Quốc lại có hẳn ba khu kiến trúc nước ngoài ngay bên trong, nên nếu chỉ đi lướt khu chính sẽ bỏ lỡ phần thú vị nhất. Với các đoàn gia đình nhiều thế hệ theo đạo Phật, một hướng dẫn viên tiếng Việt trong chương trình Du lịch Trung Quốc từ Hà Nội sẽ giúp giải thích rõ ý nghĩa từng điện thờ thay vì chỉ dâng hương theo thói quen.

Bạch Mã Tự thường được xếp vào Tour Tây An Lac Dương từ Hà Nội cùng Long Môn và phố cổ Lạc Dương, phù hợp với đoàn muốn tìm hiểu sâu về lịch sử Phật giáo song song với các di tích Đường, Tống khác.

Nếu muốn mở rộng hành trình sang nhiều tỉnh thành khác của Trung Quốc, có thể tham khảo thêm lựa chọn tại Tour Trung Quốc từ Hà Nội để so sánh lịch trình phù hợp với đoàn.

[Ảnh: Đoàn khách Hà Nội tham quan Bạch Mã Tự cùng hướng dẫn viên]

Câu hỏi thường gặp về Bạch Mã Tự

Bạch Mã Tự có phải công trình Phật giáo cổ nhất Trung Quốc không?

Không hẳn, Bạch Mã Tự là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên do triều đình Trung Quốc chính thức xây dựng, nhưng phần lớn công trình hiện tại như Đại Phật Điện hay Thiên Vương Điện đều được trùng tu hoặc dựng lại vào thời Minh, Thanh chứ không còn nguyên bản từ năm 68. Giá trị cốt lõi của Bạch Mã Tự nằm ở vai trò lịch sử và vị trí, không phải ở việc mọi công trình đều là nguyên gốc.

Tứ Thập Nhị Chương Kinh là kinh gì?

Tứ Thập Nhị Chương Kinh là bộ kinh Phật đầu tiên được dịch sang tiếng Hán, thực hiện ngay tại Bạch Mã Tự bởi hai nhà sư Nhiếp Ma Đằng và Trúc Pháp Lan sau năm 68. Bộ kinh gồm 42 chương ngắn, tóm lược những giáo lý cơ bản của Phật giáo, được xem là văn bản mở đầu cho toàn bộ quá trình dịch thuật kinh Phật sang tiếng Hán sau này.

Đi Bạch Mã Tự cần lưu ý trang phục, quy tắc gì?

Khách nên mặc trang phục kín đáo, tránh áo ba lỗ hoặc quần short quá ngắn khi vào các điện thờ chính. Nên giữ yên lặng trong khu vực có sư thầy đang tụng kinh và xin phép trước khi chụp ảnh cận cảnh tượng Phật ở một số điện, vì đây vẫn là nơi tu tập thực sự chứ không chỉ phục vụ tham quan.

Nên dành bao nhiêu thời gian tham quan Bạch Mã Tự?

Nếu chỉ xem khu chùa chính, khoảng 1 tiếng là đủ, nhưng nếu muốn ghé cả ba khu vườn Phật giáo Ấn Độ, Thái Lan và Myanmar phía sau, nên dành khoảng 2 tiếng trọn vẹn. Đoàn nào ghép chung với Hang đá Long Môn trong cùng ngày nên tới Bạch Mã Tự trước 15h để có đủ thời gian tham quan hết cả ba khu vườn trước giờ đóng cửa.

Bạch Mã Tự có còn là nơi tu tập của các nhà sư hay chỉ phục vụ du lịch?

Bạch Mã Tự vẫn là một ngôi chùa đang hoạt động với các nhà sư sinh sống và tu tập thường xuyên, không chỉ đơn thuần là điểm tham quan. Khách vẫn có thể bắt gặp các buổi tụng kinh hoặc nghi lễ Phật giáo diễn ra trong lúc tham quan, nên cần giữ thái độ tôn trọng như khi vào bất kỳ nơi thờ tự nào khác.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Du Lịch Trung Quốc của China Trip, đơn vị chuyên tổ chức tour Trung Quốc từ Hà Nội với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch. Thông tin cập nhật tháng 8/2026. Cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour Tây An Lạc Dương mới nhất, liên hệ trực tiếp tại China Trip.