Bảo tàng Tam Tinh Đôi gần Thành Đô: Có gì, tham quan thế nào?

Mặt nạ đồng mắt lồi khổng lồ trưng bày tại Bảo tàng Tam Tinh Đôi

Bảo tàng Tam Tinh Đôi trưng bày nền văn minh nào, vì sao được gọi là bí ẩn?

Bảo tàng Tam Tinh Đôi trưng bày hiện vật của nền văn minh Thục cổ, vương quốc từng tồn tại ở đồng bằng Tứ Xuyên song song với nhà Thương ở Trung Nguyên, các hố tế tự nổi tiếng nhất có niên đại khoảng 3.000 đến 3.200 năm trước, tương ứng khoảng năm 1131 đến 1012 trước Công nguyên theo kết quả đo carbon phóng xạ.

Di chỉ được phát hiện tình cờ năm 1929 khi lão nông Yên Đạo Thành đào mương dẫn nước trúng hố chứa hơn 400 món ngọc đá, nhưng phải tới năm 1986, khi công nhân lò gạch đào trúng hai hố tế tự lớn, giới khảo cổ mới choáng váng trước hơn 1.700 hiện vật đồng, vàng, ngọc chưa từng thấy ở đâu khác.

Ba lớp bí ẩn khiến Tam Tinh Đôi nổi tiếng toàn cầu: di chỉ chưa tìm thấy chữ viết nên không có văn bản nào tự kể về chủ nhân của kho báu; phần lớn hiện vật bị đốt và đập vỡ có chủ đích trước khi chôn, giả thuyết chính hiện nay cho là một nghi lễ tế tự quy mô lớn; và lý do nền văn minh rời bỏ kinh đô này vẫn chưa được xác định.

Đợt khai quật mới nhất tại 6 hố phát hiện thêm từ năm 2019 đến 2020 đã bổ sung gần 13.000 hiện vật có số hiệu, biến nơi đây thành một trong những phát hiện khảo cổ lớn nhất thế kỷ của Trung Quốc.

Khu trưng bày hố tế tự với hiện vật đồng và ngọc tại Tam Tinh Đôi

Mặt nạ đồng mắt lồi ở Tam Tinh Đôi có gì đặc biệt, có phải của người ngoài hành tinh không?

Mặt nạ đồng mắt lồi, tên chính thức là mặt nạ tung mục, rộng 1,38 mét với hai con ngươi hình trụ lồi hẳn ra 16 xăngtimét, là hiện vật gắn liền với hình ảnh Tam Tinh Đôi trên toàn thế giới.

Kiểu mắt lồi kỳ lạ được giới nghiên cứu liên hệ với ghi chép cổ về Tàm Tùng, vị vua đầu tiên của nước Thục được mô tả là có đôi mắt lồi, nghĩa là chiếc mặt nạ nhiều khả năng phóng đại đặc điểm của vị vua thần thoại thay vì mô tả một gương mặt có thật.

Bên cạnh còn có mặt nạ đồng lớn khai quật năm 2021 từ hố số 3, rộng 1,31 mét, nặng 65,5 kilôgam, từng xuất hiện trên sân khấu Gala mừng xuân của truyền hình trung ương Trung Quốc năm 2022.

Trò đùa mặt nạ của người ngoài hành tinh lan truyền rộng trên mạng, nhưng giới khảo cổ bác bỏ dứt khoát: tầng văn hóa tại di chỉ phát triển liên tục qua hàng nghìn năm, nhiều đồ đồng đựng rượu và đồ ngọc tại đây mang đúng phong cách nhà Thương ở Trung Nguyên, kỹ thuật đúc cũng cùng hệ với lò đúc Thương.

Nói cách khác, Tam Tinh Đôi là nền văn minh bản địa có giao lưu chặt với các vùng khác của Trung Quốc cổ, phần kỳ lạ nằm ở thẩm mỹ nghi lễ riêng biệt chứ không phải nguồn gốc ngoài Trái Đất.

Cận cảnh đôi mắt lồi 16 xăngtimét trên mặt nạ tung mục

Ngoài mặt nạ đồng, Tam Tinh Đôi còn bảo vật nào phải xem?

Ba bảo vật không nên bỏ qua sau các mặt nạ đồng là tượng người đứng, cây thần bằng đồng và cây trượng vàng. Tượng người đứng bằng đồng cao 2,62 mét tính cả bệ, nặng khoảng 180 kilôgam, khắc họa nhân vật quyền lực nhất của vương quốc với đôi tay khổng lồ từng cầm một vật đã thất lạc, thuộc nhóm bảo vật cấm mang ra nước ngoài triển lãm. Cây thần số 1 cao 3,96 mét, chia 3 tầng với 9 con chim đậu trên cành, được cho là mô tả thần thoại về những mặt trời hóa chim, từng được ghép lại từ hơn 200 mảnh vỡ.

Trượng vàng dài 1,42 mét, nặng 463 gam, khắc hình người, cá, chim và mũi tên, kiểu quyền trượng không thấy ở bất kỳ nền văn hóa cổ nào khác của Trung Quốc.

Đợt khai quật mới còn bổ sung mặt nạ vàng năm 2021 nặng khoảng 280 gam dù chỉ còn một nửa, cùng những hiện vật lạ mắt như hộp lưới hình lưng rùa được dân mạng gọi là hộp báu ánh trăng và tượng rồng mũi heo.

Chi tiết thú vị nhất cho khách tham quan kỹ: nhiều mảnh hiện vật đào từ hố năm 1986 và hố năm 2020 đến 2022 ghép khớp hoàn hảo với nhau, như pho tượng thần thú ghép với người quỳ đội bình từ hai hố khác nhau được ráp lại năm 2023.

Các mối ghép xuyên hố chứng minh toàn bộ các hố được chôn trong cùng một sự kiện, một trong những phát hiện quan trọng nhất của đợt khai quật mới.

Cây thần bằng đồng cao 3,96 mét với 9 con chim tại sảnh trưng bày

Tòa nhà mới của Bảo tàng Tam Tinh Đôi có gì, nên tham quan theo thứ tự nào?

Tòa nhà mới của Bảo tàng Tam Tinh Đôi mở cửa từ ngày 27 tháng 7 năm 2023, rộng khoảng 54.400 mét vuông với vốn đầu tư hơn 1,4 tỷ nhân dân tệ, trưng bày hơn 1.500 hiện vật trong đó khoảng 600 món lần đầu ra mắt công chúng.

Không gian chia thành 3 phân khu kể chuyện theo mạch: hành trình trăm năm khảo cổ, diện mạo kinh đô Thục cổ, và thế giới thần linh qua các bảo vật, khách đi theo đúng thứ tự sẽ hiểu câu chuyện trọn vẹn nhất.

Khách muốn chụp ảnh bảo vật không vướng đông người nên vào ngay khung giờ mở cửa 8 giờ 30, đi thẳng tới khu bảo vật chính rồi vòng lại xem từ đầu.

Bảo tàng cho chụp ảnh không đèn flash, cấm gậy tự sướng và chân máy, mở cửa hằng ngày kể cả thứ Hai từ 8 giờ 30 đến 18 giờ, ngừng vào cửa lúc 17 giờ, dịp lễ và cao điểm hè có suất tham quan buổi tối kéo dài tới 20 giờ.

Khu quà lưu niệm nổi tiếng khắp Trung Quốc với các phiên bản đồ chơi, huy hiệu mô phỏng mặt nạ đồng, nhiều mẫu cháy hàng thường xuyên.

Đọc thêm: Top 15 địa điểm du lịch ở Thành Đô và Cửu Trại Câu đáng tham quan

Mặt ngoài tòa nhà mới của Bảo tàng Tam Tinh Đôi tại Quảng Hán

Vé Bảo tàng Tam Tinh Đôi giá bao nhiêu, đi từ Thành Đô thế nào?

Vé vào Bảo tàng Tam Tinh Đôi là 72 nhân dân tệ một người lớn, giảm còn 36 nhân dân tệ cho học sinh sinh viên, miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 1,2 mét nhưng vẫn phải đăng ký suất.

Vé bán theo tên thật, mở trước 5 ngày vào lúc 20 giờ trên kênh chính thức của bảo tàng, hộ chiếu đặt được bình thường, cuối tuần và dịp lễ vé thường hết sớm nên khách cần canh đặt đúng giờ mở bán.

Đường đi nhanh nhất từ Thành Đô là tàu tuyến Xuyên Thanh tới ga Tam Tinh Đôi, chỉ khoảng 18 phút từ ga Thành Đô Đông với giá vé từ 20 nhân dân tệ, nhưng ga cách bảo tàng khoảng 10 kilômét nên phải đi taxi tiếp một chặng ngắn.

Phương án quen thuộc khác là tàu tới ga Quảng Hán Bắc khoảng 20 đến 30 phút rồi taxi thêm 7 kilômét, hoặc thuê xe riêng chạy thẳng khoảng 1 đến 1,5 tiếng.

Khách không muốn đổi chặng có thể chọn xe buýt du lịch trực tiếp từ khu Xuân Hy Lộ, chạy khoảng 90 phút với giá 25 nhân dân tệ một chiều.

Cuối tuần còn có tuyến xuất phát từ cổng Tây Đại Vũ Đường Gấu Trúc, tiện cho lịch sáng xem gấu trúc, chiều xem bảo tàng.

Lịch các tuyến xe buýt du lịch thay đổi khá thường xuyên, khách nên kiểm tra lại sát ngày đi.

Đọc thêm: Trung tâm gấu trúc Thành Đô: ngắm gấu trúc thế nào cho trọn?

Khách xếp hàng qua cửa soát vé theo tên thật tại Tam Tinh Đôi

Nên dành bao lâu cho Tam Tinh Đôi, có ghép được với di chỉ Kim Sa không?

Tam Tinh Đôi xứng đáng trọn một buổi với khoảng 3 đến 4 tiếng bên trong bảo tàng, cộng thời gian di chuyển hai chiều thì gần như hết một ngày, khách chỉ nên ghép thêm điểm nhẹ nhàng vào buổi còn lại.

Lưu ý quan trọng cho khách đi năm 2026: bảo tàng di chỉ Kim Sa ở Thành Đô, nơi trưng bày nền văn hóa kế tục Tam Tinh Đôi, đang đóng cửa nâng cấp từ ngày 5 tháng 12 năm 2025, dự kiến tới cuối tháng 4 năm 2027, nên kế hoạch xem trọn bộ đôi di chỉ Thục cổ trong một chuyến hiện chưa thực hiện được.

Chiếc lá vàng chim mặt trời nổi tiếng vốn là bảo vật của Kim Sa, không nằm ở Tam Tinh Đôi, hiện được đưa đi trưng bày lưu động trong thời gian đóng cửa.

Hai di chỉ đang cùng đứng chung một hồ sơ đề cử di sản thế giới UNESCO.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi từng tư vấn, Tam Tinh Đôi hợp nhất với khách tò mò về lịch sử, khảo cổ và các gia đình có con ở tuổi đi học, vì bảo tàng có nhiều khu tương tác số sinh động, trong khi thuyết minh tự động tại chỗ mới có tiếng Trung, Anh, Nhật, Hàn, chưa có tiếng Việt.

Đi cùng hướng dẫn viên tiếng Việt am hiểu sẽ khác hẳn tự đọc chú thích, nhất là với người lớn tuổi muốn nghe kể chuyện thay vì đọc bảng dài.

Tam Tinh Đôi thường chưa nằm sẵn trong lịch trình tour tiêu chuẩn Thành Đô, Cửu Trại Câu mà là điểm ghép thêm theo yêu cầu hoặc dành cho ngày tự do.

Nếu thích một lựa chọn đi trong ngày nhẹ nhàng hơn về phía ngược lại của Thành Đô, có thể cân nhắc cổ trấn ven sông phía Nam.

Đọc thêm: Cổ trấn Hoàng Long Khê gần Thành Đô: Có gì, đi thế nào?

Theo kinh nghiệm của đội ngũ China Trip khi tư vấn lịch trình cho khách Hà Nội, đoàn muốn thêm Tam Tinh Đôi nên báo trước ít nhất một tuần để kịp canh đặt vé đúng khung 5 ngày và sắp xếp xe riêng có hướng dẫn viên tiếng Việt.

Đoàn khách Hà Nội nghe hướng dẫn viên giới thiệu bảo vật tại Tam Tinh Đôi

Có, Tam Tinh Đôi thuộc nhóm bảo tàng được các gia đình Trung Quốc đưa con tới nhiều nhất nhờ các khu tương tác số, rạp trình chiếu toàn cảnh mới đưa vào thử nghiệm từ dịp Quốc khánh năm 2025 và phong trào du lịch học tập rất mạnh tại đây.

Trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 1,2 mét được miễn vé nhưng phụ huynh vẫn phải đăng ký suất cho bé khi đặt vé.

Năm 2024, Tam Tinh Đôi đón hơn 6 triệu lượt khách với doanh thu vé vượt 300 triệu nhân dân tệ, gấp hơn 6 lần lượng khách so với thời chỉ có khu nhà trưng bày cũ.

Riêng năm 2025, khách quốc tế tới bảo tàng tăng khoảng 47 phần trăm so với cùng kỳ, cho thấy sức hút toàn cầu của bộ sưu tập ngày càng lớn.

Có, Nhà bảo tồn và phục chế hiện vật rộng khoảng 1.000 mét vuông mở cửa từ tháng 12 năm 2021, cho khách đứng sau vách kính quan sát trực tiếp các xưởng phục chế ngà voi, đồ đồng, ngọc và gốm đang hoạt động.

Khu vực mở cửa từ 9 giờ đến 17 giờ, nội dung trưng bày thay đổi theo chu kỳ vài tháng một lần nên mỗi lần ghé có thể thấy các hiện vật khác nhau đang được xử lý.

Không nhiều lựa chọn, dịch vụ ăn uống ngay tại bảo tàng khá hạn chế nên khách đi buổi chiều nên ăn trưa trước tại Thành Đô hoặc trung tâm Quảng Hán, nơi có các món địa phương được nhắc tới nhiều như thịt thỏ cuốn tơ và mì sợi vàng.

Món được chụp ảnh nhiều nhất tại chỗ là que kem tạo hình mặt nạ đồng, phù hợp làm kỷ niệm vui hơn là một bữa ăn thật sự.

Có, từ khoảng năm 2023 tới nay các bộ sưu tập Tam Tinh Đôi đã tham gia 14 kỳ triển lãm quốc tế tại nhiều nước như Peru, Hy Lạp, Mỹ, chưa kể các triển lãm lớn tại Hồng Kông và Thượng Hải.

Tuy nhiên nhóm bảo vật quan trọng nhất chỉ trưng bày trong nước, nên muốn xem đủ bộ, khách vẫn phải tới tận bảo tàng tại Quảng Hán.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.