Đi Làng Hemu (Hòa Mộc) nên biết gì? Ngôi làng cổ tích của người Tuva giữa rừng

Làng Hemu nên biết trước ba điều: đây là một trong ba làng còn giữ nguyên vẹn của người Tuva ở Trung Quốc với khoảng 1.800 dân, nhà gỗ dựng theo lối cổ chống lạnh, và khung cảnh sương sớm trên sông Hòa Mộc khiến nhiều người ví như bước vào truyện cổ tích. Vé vào làng tham khảo khoảng 50 nhân dân tệ, mùa đẹp nhất là cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 khi rừng bạch dương chuyển vàng rực.

Toàn cảnh làng Hemu với những nóc nhà gỗ giữa rừng bạch dương mùa thu

Người Tuva ở làng Hemu là ai, vì sao làng được gọi là cổ tích?

Người Tuva ở làng Hemu là hậu duệ của một nhóm binh lính từng theo đoàn quân Thành Cát Tư Hãn viễn chinh về phía tây, định cư lại vùng núi Altay và gìn giữ ngôn ngữ, lối sống riêng suốt nhiều thế kỷ.

Hemu là một trong ba ngôi làng người Tuva còn giữ được gần như nguyên vẹn ở Trung Quốc, hiện có khoảng 1.800 người sinh sống, trong đó khoảng 1.400 người là người Tuva, số còn lại chủ yếu là người Kazakh. Người Tuva vẫn dùng tiếng Tuva, một ngôn ngữ thuộc nhóm Turk pha trộn từ vựng Mông Cổ và Kazakh, sống chủ yếu bằng chăn nuôi gia súc kết hợp làm du lịch. Biệt danh làng cổ tích đến từ khung cảnh những nóc nhà gỗ nằm rải rác giữa rừng bạch dương, sương sớm phủ trên sông Hòa Mộc mỗi buổi bình minh, tạo cảm giác như bước vào một khung tranh vẽ tay hơn là một ngôi làng có thật. Bản thân khu dân cư khá nhỏ, khách có thể đi bộ khám phá gần hết các con đường chính trong làng chỉ trong khoảng 1 tiếng, phần thời gian còn lại nên dành cho các điểm ngắm cảnh xung quanh.

Nhà gỗ truyền thống của người Tuva ở Hemu có gì đặc biệt?

Nhà gỗ truyền thống của người Tuva ở Hemu được dựng hoàn toàn từ thân gỗ thông xếp chồng lên nhau, thiết kế chuyên để chống chọi cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông vùng núi Altay, nơi nhiệt độ có thể xuống tới âm 30 độ C.

Kiểu nhà này gần giống nhà gỗ vùng Siberia hay Bắc Âu hơn là kiến trúc thường thấy ở Trung Quốc, mái dốc để tuyết dễ trượt xuống, tường gỗ dày giữ nhiệt tốt. Một số nhà hiện đã lắp cửa kính, điều hòa hoặc phòng tắm riêng để phục vụ khách homestay, nhưng phần khung gỗ bên ngoài vẫn được giữ theo lối cũ. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, một điều đáng tiếc là khi du lịch phát triển nhanh, một số nhà gỗ nguyên bản đang dần được thay bằng vật liệu hiện đại, nên nếu muốn thấy đúng kiến trúc cổ, khách có thể nhờ hướng dẫn viên chỉ những căn nhà còn giữ nguyên gốc trong làng.

Cận cảnh nhà gỗ truyền thống của người Tuva với tường gỗ thông xếp chồng

Ngắm toàn cảnh làng Hemu đẹp nhất từ đâu?

Toàn cảnh làng Hemu đẹp nhất khi ngắm từ đài quan sát Hadeng, nằm trên một ngọn đồi phía bên kia sông Hòa Mộc, nhìn xuống toàn bộ mái nhà gỗ ẩn giữa rừng bạch dương.

Khách có thể đi bộ lên đài hoặc thuê ngựa của người dân địa phương, giá tham khảo khoảng 120 nhân dân tệ cho một lượt khứ hồi. Thời điểm đẹp nhất để lên đài là khoảng 6 đến 6 giờ 30 sáng, khi sương còn phủ dày trên sông và ánh nắng đầu ngày vừa chiếu qua rặng núi, đúng khung cảnh thường thấy trên các bức ảnh làng Hemu nổi tiếng. Buổi chiều muộn cũng là thời điểm đẹp thứ hai trong ngày, tuy ánh sáng không huyền ảo bằng buổi sớm.

Bạn có thể đọc thêm: Tham quan Hồ Kanas và làng Hemu: đi điểm nào, ngắm 3 vịnh ra sao? để hiểu rõ hơn về cách sắp xếp lịch trình giữa Hồ Kanas và làng Hemu trong cùng một chuyến đi.

Đến làng Hemu nên trải nghiệm những gì?

Đến làng Hemu nên trải nghiệm cưỡi ngựa qua đồng cỏ và rừng bạch dương, đi bộ dọc đường ván gỗ ven sông Hòa Mộc, và ở lại homestay nhà gỗ để cảm nhận nhịp sống của người Tuva.

Đường ván gỗ ven sông dài khoảng 2 đến 3 kilômét, địa hình khá bằng phẳng nên phù hợp cho cả người lớn tuổi lẫn trẻ nhỏ đi cùng đoàn. Buổi tối tại homestay, nhiều gia đình Tuva mời khách uống trà sữa, ăn cơm nhà và đôi khi biểu diễn hát cổ họng, một lối hát truyền thống tạo ra nhiều âm thanh cùng lúc từ một giọng hát, đặc trưng của các dân tộc du mục vùng Trung Á. Vào mùa đông, khu trượt tuyết Cát Khắc Phổ Lâm gần đó mở cửa phục vụ khách muốn kết hợp trải nghiệm băng tuyết sau khi tham quan làng.

Thăm nhà người Tuva ở Hemu cần lưu ý những phong tục gì?

Thăm nhà người Tuva ở Hemu cần lưu ý cởi giày trước khi vào nhà, không tự ý chạm vào đồ đạc cá nhân, và nên mang theo quà nhỏ mang tính thực dụng thay vì bánh kẹo.

Khi được mời vào nhà, khách nên gõ cửa trước, ngồi đúng vị trí được chủ nhà chỉ, thường là gần bếp lửa nơi ấm nhất trong nhà. Chủ đề trò chuyện phù hợp là gia đình, thời tiết, cuộc sống thường ngày, người Tuva thường không thoải mái khi khách hỏi thẳng về thu nhập hay chi tiêu. Quà tặng được đánh giá cao thường là những món thiết thực như găng tay, trà, thay vì đồ ngọt. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, những chi tiết nhỏ như vậy lại thường là điều khách nhớ lâu nhất sau chuyến đi, hơn cả cảnh đẹp đã chụp được.

Bạn có thể đọc thêm: Bắc Tân Cương có gì đáng đi? 10 điểm tham quan và trải nghiệm nên ưu tiên để hiểu rõ hơn về các điểm đến khác nên kết hợp cùng làng Hemu trong hành trình Bắc Tân Cương.

Gia đình người Tuva tiếp khách bên bếp lửa trong nhà gỗ ở Hemu

Nên đi làng Hemu mùa nào và cần chuẩn bị gì?

Mùa đẹp nhất để đi làng Hemu là cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, khi rừng bạch dương quanh làng chuyển vàng rực, tương phản với mái nhà gỗ nâu sẫm bên dưới.

Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 7 lại có hoa dại nở dọc đường vào làng, phù hợp cho khách muốn tránh đông khách mùa thu. Mùa đông từ tháng 12 đến tháng 2, làng phủ tuyết trắng, vắng khách hơn hẳn nhưng mang một vẻ tĩnh lặng riêng, kèm theo trải nghiệm trượt tuyết gần đó. Vé vào làng tham khảo khoảng 50 nhân dân tệ, cộng thêm vé xe điện nội khu tham khảo khoảng 52 nhân dân tệ khứ hồi, có thể tăng vào mùa cao điểm nên khách cần kiểm tra lại trước ngày đi. Vì khu đỗ xe cách làng khá xa, thời gian trung chuyển bằng xe điện có thể mất từ 1 đến 1 tiếng rưỡi vào giờ đông khách, khách nên chuẩn bị áo ấm ngay cả khi đi mùa hè vì sáng sớm ở đây khá lạnh.

Đường ván gỗ ven sông Hòa Mộc phủ tuyết trắng vào mùa đông

Từ Hà Nội đến làng Hemu di chuyển thế nào?

Từ sân bay Nội Bài, khách bay nối chuyến tới Ô Lỗ Mộc Tề rồi tiếp tục đường bộ để vào làng Hemu, quãng đường từ Hồ Kanas tới đây khoảng 60 kilômét, tương đương 2 tiếng chạy xe qua đường núi.

Vì thời gian di chuyển tổng thể khá dài, phần lớn lịch trình từ Hà Nội ghép làng Hemu cùng Hồ Kanas và các điểm khác của Bắc Tân Cương trong một hành trình 9 ngày 8 đêm thay vì đi riêng lẻ. Về giấy tờ, khách đi theo đoàn thường được đơn vị tổ chức hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, không cần thêm giấy tờ đặc biệt ngoài visa Trung Quốc thông thường, nên kiểm tra quy định mới nhất tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Trung Quốc trước khi khởi hành.

Nếu muốn tham quan làng Hemu cùng Hồ Kanas và các điểm khác mà không phải tự sắp xếp từng chặng, có thể tham khảo Tour Bắc Tân Cương Từ Hà Nội do China Trip tổ chức sẵn lịch trình phù hợp.

Một lựa chọn khác đang được nhiều khách Hà Nội quan tâm là Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop, cam kết không đưa khách vào điểm mua sắm chỉ định để có thêm thời gian trải nghiệm homestay và văn hóa Tuva tại Hemu. Giá tour thay đổi theo mùa và theo thời điểm khởi hành, liên hệ China Trip để có giá mới nhất. Xem chi tiết lịch trình tại Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop.

Đoàn khách Hà Nội cưỡi ngựa trên đồng cỏ gần làng Hemu

Những câu hỏi thường gặp về làng Hemu

Nên ở lại homestay Hemu hay đi về trong ngày từ Kanas?

Nên ở lại ít nhất một đêm nếu lịch trình cho phép, vì cảnh đẹp nhất của Hemu là bình minh sương sớm lúc khoảng 6 giờ, chỉ khách nghỉ lại mới kịp lên đài Hadeng đúng khung giờ này. Đi về trong ngày từ Kanas vẫn khả thi vì quãng đường chỉ khoảng 60 kilômét, nhưng khách sẽ bỏ lỡ khoảnh khắc sương sớm đẹp nhất.

Người Tuva ở Hemu có phải người Mông Cổ không?

Không hẳn, người Tuva là một dân tộc riêng với ngôn ngữ thuộc nhóm Turk chứ không phải nhóm Mông Cổ, dù văn hóa có nhiều điểm giao thoa do lịch sử di cư. Người Tuva sinh sống trải dài qua vùng Nam Siberia của Nga, Mông Cổ và khu vực Altay của Tân Cương, trong đó Hemu là một trong ba làng Tuva còn giữ được bản sắc rõ nét nhất tại Trung Quốc.

Làng Hemu có wifi và sóng điện thoại không?

Có sóng điện thoại cơ bản và một số homestay có wifi, nhưng tốc độ mạng thường chậm hơn nhiều so với thành phố lớn, đặc biệt vào buổi tối khi nhiều khách cùng truy cập. Khách nên tải trước bản đồ ngoại tuyến, tải sẵn ảnh hoặc video cần dùng, và báo trước cho người thân biết rằng liên lạc tại đây có thể chập chờn trong 1 đến 2 ngày lưu trú.

Trẻ em và người lớn tuổi có phù hợp đi làng Hemu không?

Phù hợp, vì phần lớn đường trong làng và đường ván gỗ ven sông khá bằng phẳng, chỉ riêng đoạn lên đài Hadeng mới cần thể lực tốt hơn nếu đi bộ. Nếu đi cùng người lớn tuổi, nên chọn thuê ngựa lên đài thay vì đi bộ để đỡ mất sức.

Ngoài Hemu, vùng Altay còn làng người Tuva nào khác không?

Còn, vùng Altay có ba làng Tuva được nhắc tới nhiều nhất là Hemu, Bạch Hà Ba và làng Kanas ngay cạnh khu thắng cảnh hồ Kanas. Bạch Hà Ba nằm sát khu vực biên giới giáp Nga, Kazakhstan và Mông Cổ, quy mô nhỏ hơn Hemu nên giữ được không khí nguyên sơ rõ rệt hơn.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Du Lịch Trung Quốc của China Trip, đơn vị Chuyên Tour Trung Quốc với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 8/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại China Trip.