Turpan (Thổ Lỗ Phồn): nên dành thời gian tham quan gì?

Cập nhật: 29/10/2026
Ở Turpan, ba điểm đáng dành thời gian nhất ngoài Hỏa Diệm Sơn là Giao Hà cố thành, thành cổ hơn 2.000 năm tuổi được đào thẳng từ nền đất thay vì xây gạch; hệ kênh Karez, công trình thủy lợi ngầm dài khoảng 5.000km giúp biến sa mạc thành ốc đảo; và thung lũng nho trồng theo kiểu truyền thống của người Duy Ngô Nhĩ. Ba điểm này đều nằm gần trung tâm, có thể gộp trong một ngày.

[Ảnh: Toàn cảnh phế tích Giao Hà cố thành nhìn từ trên cao]

Turpan có gì đặc biệt khiến nơi này khác hẳn phần còn lại của Tân Cương?

Turpan nằm trong một lòng chảo thấp, với hồ Ayding ở phía nam đo được 155 mét dưới mực nước biển, là điểm trũng thấp thứ hai thế giới sau Biển Chết.

Đây cũng là khu vực nóng và khô nhất Trung Quốc, nhiệt độ không khí có thể lên tới khoảng 47,8 độ C vào mùa hè.

Nghịch lý là chính vùng đất khắc nghiệt này lại là một trong những ốc đảo trù phú nhất trên con đường tơ lụa, nhờ hệ thống kênh Karez dẫn nước tan từ tuyết trên dãy Thiên Sơn về tận vùng trũng mà không bị bốc hơi giữa cái nóng sa mạc.

Nhờ vậy Turpan vừa có phế tích thành cổ hàng nghìn năm tuổi, vừa có vườn nho xanh mát ngay giữa vùng đất được xem là lò lửa của Trung Quốc.

Xem thêm: Trái cây Tân Cương: Vì sao dưa Hami và nho nổi tiếng ngọt?

Ốc đảo xanh mát giữa vùng sa mạc khô cằn ở Turpan
Ốc đảo xanh mát giữa vùng sa mạc khô cằn ở Turpan

Giao Hà cố thành có gì đáng xem, vì sao được xây bằng cách đào đất thay vì xây gạch?

Giao Hà cố thành (Yarkhoto) là thành cổ được xây dựng bằng cách đào sâu vào nền đất hoàng thổ trên một cao nguyên hình lá liễu cao khoảng 30 mét, thay vì dựng tường gạch như phần lớn thành cổ khác, nên gần như không dùng một viên gạch nào trong toàn bộ công trình.

Thành do người Xa Sư (Cheshi) xây dựng từ khoảng thế kỷ 2 trước Công nguyên, phát triển rực rỡ nhất vào thời Nam Bắc triều và nhà Đường, trước khi dần bị bỏ hoang từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 14 do chiến loạn.

Thành có diện tích khoảng 470.000 mét vuông, dài khoảng 1.650 mét, được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2014 trong hồ sơ con đường tơ lụa, mạng lưới Trường An, Thiên Sơn.

Vé tham quan hiện khoảng 95 nhân dân tệ, đã gồm khu bảo tàng và xe điện đưa khách vào sâu bên trong, thời gian tham quan hợp lý khoảng 2 tiếng.

Dấu tích tường thành và nền nhà cổ tại Giao Hà cố thành
Dấu tích tường thành và nền nhà cổ tại Giao Hà cố thành

Giao Hà cố thành khác gì thành cổ Cao Xương, có nên đi cả hai không?

Giao Hà và Cao Xương (Gaochang) là hai thành cổ khác nhau, cùng nằm gần Turpan nhưng cách nhau khoảng 50km, không phải một điểm như nhiều khách lầm tưởng vì tên gọi đều có chữ thành cổ.

Giao Hà được đào từ nền đất và bảo tồn nguyên trạng tốt hơn, trong khi Cao Xương từng là kinh đô lớn hơn, xây bằng tường đất nện và có quy mô rộng hơn nhưng bị hư hại nhiều hơn qua thời gian.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, khách hay nhầm hai nơi này vì tên gọi na ná nhau, nhưng nếu lịch trình chỉ đủ thời gian cho một thành cổ thì Giao Hà thường được ưu tiên hơn vì gần trung tâm Turpan hơn và cách xây dựng đào từ đất tạo ấn tượng thị giác đặc biệt hơn so với tường đất nện thông thường ở Cao Xương.

So sánh trực quan kiến trúc đào đất tại Giao Hà
So sánh trực quan kiến trúc đào đất tại Giao Hà

Hệ kênh Karez là gì, vì sao được xem là kỳ quan kỹ thuật cổ đại?

Hệ kênh Karez là mạng lưới kênh dẫn nước ngầm dưới lòng đất, được người dân Turpan xây dựng từ hơn 2.000 năm trước để đưa nước tan từ tuyết trên núi Thiên Sơn về đồng ruộng mà không bị bốc hơi giữa khí hậu sa mạc khô nóng.

Công trình này thường được xếp cùng Vạn Lý Trường Thành và kênh đào Kinh Hàng là ba công trình kỹ thuật vĩ đại nhất của Trung Quốc cổ đại.

Toàn Tân Cương có khoảng 1.600 hệ thống Karez, riêng khu vực Turpan chiếm tới 1.108 hệ thống, tổng chiều dài các đường kênh ngầm cộng lại khoảng 5.000km, tương đương khoảng cách từ Urumqi tới Cáp Nhĩ Tân, cung cấp hơn 300 triệu mét khối nước mỗi năm cho vùng ốc đảo.

Hiện chỉ còn khoảng 214 hệ thống vẫn hoạt động.

Khách tham quan Vườn văn hóa dân gian Karez với vé khoảng 40 nhân dân tệ sẽ được đi qua một đoạn kênh ngầm nguyên bản, xem mô hình cắt lớp giải thích cách nước chảy từ núi cao xuống đồng bằng mà không cần máy bơm.

Miệng giếng Karez nhô lên giữa cánh đồng ở Turpan
Miệng giếng Karez nhô lên giữa cánh đồng ở Turpan

Thung lũng Nho có gì để trải nghiệm, có mất phí vào cửa không?

Khu vực chính của Thung lũng Nho hiện miễn phí vào cửa, chỉ một số hoạt động riêng bên trong như biểu diễn nghệ thuật, bảo tàng nhỏ hoặc dây thăng bằng mới thu phí thêm.

Đây là nơi trồng nho theo kiểu truyền thống của người Duy Ngô Nhĩ, tận dụng khí hậu nóng khô cùng nước từ kênh Karez để cho ra loại nho ngọt đậm đặc trưng của Turpan.

Khách tới đây có thể đi dạo dưới giàn nho rợp bóng mát giữa cái nóng sa mạc, nếm thử nho tươi và các sản phẩm địa phương như dưa lưới Hami, mua nho khô làm quà, đồng thời ghé thăm một số trong hơn 100 nhà phơi nho đặc trưng với tường gạch xây kiểu lưới thông gió, giúp nho khô tự nhiên nhờ gió nóng mà không cần phơi trực tiếp dưới nắng.

Nhà phơi nho tường gạch lưới đặc trưng trong Thung lũng Nho
Nhà phơi nho tường gạch lưới đặc trưng trong Thung lũng Nho

Nên đi Turpan mùa nào, có đúng dịp lễ hội nho không?

Mùa đẹp nhất để đi Turpan là từ tháng 6 đến tháng 10, trùng thời điểm nho chín rộ trong Thung lũng Nho.

Nếu canh đúng khoảng 20 tháng 8 hằng năm, khách có thể trùng dịp lễ hội nho con đường tơ lụa Turpan, với các hoạt động biểu diễn văn hóa Duy Ngô Nhĩ và hội chợ nho quy mô lớn.

Đi vào mùa này đồng nghĩa phải chấp nhận cái nóng đặc trưng của Turpan, nên khách cần chuẩn bị mũ, kem chống nắng và uống đủ nước khi tham quan ngoài trời ở Giao Hà cố thành hoặc Thung lũng Nho.

Với khách ngại nóng, có thể chọn đi vào tháng 5 hoặc cuối tháng 9, thời tiết dễ chịu hơn nhưng nho có thể chưa chín hoặc đã qua mùa thu hoạch chính.

Giàn nho chín mọng vào mùa hè tại Turpan
Giàn nho chín mọng vào mùa hè tại Turpan

Nên dành mấy ngày ở Turpan để xem hết Giao Hà, Karez, thung lũng nho và Hỏa Diệm Sơn?

Một ngày trọn vẹn là đủ để đi hết bốn điểm chính này nếu di chuyển hợp lý, vì cả bốn đều nằm trong bán kính khoảng 20km quanh trung tâm Turpan.

Buổi sáng sớm khi trời còn mát thường được ưu tiên cho Giao Hà cố thành vì phải đi bộ nhiều trên nền đất trống không có bóng râm, buổi trưa nắng gắt nhất dành cho khu trưng bày trong lòng đất ở Hỏa Diệm Sơn có điều hòa, còn buổi chiều mát hơn phù hợp cho Thung lũng Nho và kênh Karez.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, nếu lịch trình eo hẹp chỉ còn nửa ngày thì nên ưu tiên Giao Hà cố thành và Thung lũng Nho trước, vì đây là hai điểm để lại ấn tượng thị giác rõ nhất, còn kênh Karez có thể cân nhắc bỏ qua nếu đoàn không quá quan tâm chi tiết kỹ thuật thủy lợi cổ, đặc biệt với đoàn có người lớn tuổi ngại đi thêm một điểm phải nghe thuyết minh dài.

Đọc thêm: Đi Hỏa Diệm Sơn Turpan nên xem gì, trải nghiệm gì?

Từ Urumqi đến Turpan di chuyển thế nào, nên kết hợp lịch trình ra sao?

Từ Urumqi tới Turpan cách khoảng 98km, đi tàu cao tốc chỉ mất khoảng 51 phút, là cách di chuyển nhanh và ổn định nhất giữa hai thành phố.

Đoàn của China Trip thường sắp xếp xe riêng đưa khách đi thẳng tới từng điểm trong Turpan mà không phải di chuyển bằng phương tiện công cộng giữa các điểm tham quan cách nhau vài chục km.

Với khách không muốn tự sắp xếp từng chặng di chuyển và vé cửa từng nơi, có thể tham khảo Tour Bắc Tân Cương Từ Hà Nội để có lịch trình trọn gói ghé Turpan cùng các điểm nổi bật khác của Tân Cương.

Về giấy tờ, khách đi khu vực Tân Cương cần visa Trung Quốc phổ thông kèm hộ chiếu còn hạn, khác với hình thức giấy thông hành áp dụng cho một số tuyến đường bộ gần cửa khẩu phía Bắc giáp Việt Nam.

Đi theo đoàn thường được đơn vị tổ chức hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, nhưng khách nên kiểm tra quy định mới nhất tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Trung Quốc trước khi khởi hành.

Một lựa chọn đang được khách Hà Nội quan tâm là Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop, cam kết không đưa khách vào điểm mua sắm chỉ định để có thêm thời gian trải nghiệm thực tế tại từng điểm dừng.

Xem chi tiết tại Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop.

Xe riêng đưa đoàn khách Hà Nội di chuyển giữa các điểm tham quan ở Turpan
Xe riêng đưa đoàn khách Hà Nội di chuyển giữa các điểm tham quan ở Turpan

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.

Hỏi đáp (5)

Đặt câu hỏi
Đi Giao Hà cố thành có cần đi bộ nhiều không, có phù hợp người lớn tuổi không?
Có đi bộ trên nền đất trống không có bóng râm nhiều, nhưng vé vào cửa đã gồm xe điện đưa khách vào sâu bên trong khu di tích, giúp giảm bớt quãng đường phải tự đi bộ, phù hợp với người lớn tuổi nếu tránh đi vào giữa trưa nắng gắt.
Nho khô mua ở Thung lũng Nho giá thế nào?
Giá nho khô và nho tươi tại đây thay đổi theo mùa vụ và từng gian hàng, không có mức giá niêm yết cố định. Khách nên hỏi giá trước khi mua và có thể trả giá nhẹ như ở các khu chợ khác tại Tân Cương.
Turpan có phải điểm thấp nhất Trung Quốc không?
Đúng. Hồ Ayding ở phía nam Turpan nằm ở độ cao khoảng 155 mét dưới mực nước biển , là điểm trũng thấp nhất Trung Quốc và thấp thứ hai thế giới sau Biển Chết ở Trung Đông.
Kênh Karez có còn được người dân sử dụng thực tế không hay chỉ để tham quan?
Có, một phần hệ thống Karez vẫn hoạt động thực tế. Trong khoảng 1.108 hệ thống Karez tại Turpan, hiện chỉ còn khoảng 214 hệ thống vẫn dẫn nước hoạt động, số còn lại đã ngừng sử dụng hoặc chỉ phục vụ mục đích tham quan, giáo dục lịch sử.
Giao Hà cố thành có phải là thành cổ lớn nhất Tân Cương không?
Không hẳn. Giao Hà là một trong những thành cổ được bảo tồn tốt nhất trên con đường tơ lụa nhờ cách xây bằng đào đất, nhưng về diện tích, thành cổ Cao Xương gần đó thực tế còn có quy mô lớn hơn dù mức độ bảo tồn kém hơn.

Du Lịch Trung Quốc Từ Hà Nội

Tour Bắc Kinh – Cổ Bắc Thủy Trấn 4N4Đ bay Air China (No Shopping)

Tour Bắc Kinh – Cổ Bắc Thủy Trấn 4N4Đ bay Air China (No Shopping)

4 ngày 4 đêm

06/12/2026
18.490.000đ
16.990.000đ
Tour Quảng Châu – Thâm Quyến 4N3Đ bay Vietnam Airlines

Tour Quảng Châu – Thâm Quyến 4N3Đ bay Vietnam Airlines

4 ngày 3 đêm

11/12/2026
14.190.000đ
12.690.000đ
Tour Trùng Khánh Cung Yến 4N3Đ bay thẳng, nghỉ suối khoáng nóng

Tour Trùng Khánh Cung Yến 4N3Đ bay thẳng, nghỉ suối khoáng nóng

4 ngày 3 đêm

28/11/2026
13.490.000đ
11.990.000đ