Vì sao hoa mẫu đơn gắn liền với Lạc Dương? Lễ hội mẫu đơn có gì?
- Vì sao hoa mẫu đơn gắn liền với Lạc Dương?
- Truyền thuyết Võ Tắc Thiên đày hoa mẫu đơn có thật không?
- Ai là người đầu tiên ghi chép đầy đủ về hoa mẫu đơn Lạc Dương?
- Tên gọi "quốc sắc thiên hương" bắt nguồn từ đâu?
- Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương diễn ra khi nào, đã tổ chức bao nhiêu lần?
- Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương có những hoạt động gì?
- Những địa điểm chính nào tổ chức lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương?
- Hoa mẫu đơn có phải là quốc hoa chính thức của Trung Quốc không?
Vì sao hoa mẫu đơn gắn liền với Lạc Dương?
Hoa mẫu đơn gắn liền với Lạc Dương vì lịch sử canh tác quy mô lớn tại đây đã kéo dài hơn 1.400 năm, bắt đầu từ năm 604 khi Tùy Dạng Đế cho xây Tây Uyển tại Đông Đô Lạc Dương và ra chiếu chỉ yêu cầu các địa phương trên cả nước tiến cống hoa quý, trong đó có nhiều giống mẫu đơn nổi tiếng như Phi Lai Hồng, Túy Nhan Hồng.
Sang thời Đường, triều đình bắt đầu coi trọng mẫu đơn trong các khu vườn hoàng gia như Hưng Khánh Cung, và sự yêu thích của Dương Quý Phi càng khiến loài hoa này gắn chặt hơn với hình ảnh vương triều.
Tới thời Bắc Tống, nhà văn Âu Dương Tu trong thời gian làm quan tại Lạc Dương đã nhận thấy "phong tục Lạc Dương nói chung đều ưa chuộng hoa", từ đó viết nên cuốn "Lạc Dương Mẫu Đơn Ký" (洛阳牡丹记, Luòyáng Mǔdān Jì), tài liệu chuyên khảo đầu tiên của Trung Quốc về loài hoa này.
Bên cạnh dòng lịch sử có ghi chép này, dân gian còn lưu truyền một câu chuyện khác đầy kịch tính về nữ hoàng đế Võ Tắc Thiên (武则天, Wǔ Zétiān), được trình bày chi tiết ở phần sau.

Vườn hoa mẫu đơn rực rỡ tại Lạc Dương vào mùa xuân
Truyền thuyết Võ Tắc Thiên đày hoa mẫu đơn có thật không?
Truyền thuyết kể rằng Võ Tắc Thiên một lần dạo vườn thượng uyển vào mùa đông, buồn vì không thấy hoa nở nên hạ lệnh toàn bộ hoa trong vườn phải nở ngay trong đêm.
Mọi loài hoa đều tuân lệnh, riêng mẫu đơn kiên quyết không nở, khiến bà nổi giận trục xuất loài hoa này khỏi Trường An, đày tới Lạc Dương.
Dù bị thiêu đốt theo một số dị bản, mẫu đơn vẫn sống sót và nở rực rỡ hơn vào mùa xuân năm sau, từ đó được tôn làm "hoa vương" và Lạc Dương được gọi là thành phố hoa mẫu đơn.
Đây là câu chuyện được kể lại nhiều nhất khi nói về nguồn gốc mối liên hệ này, nhưng không có sử liệu chính thức nào xác nhận sự kiện từng xảy ra thật.
Một số nhà nghiên cứu thậm chí chỉ ra chiều ngược lại, rằng chính Võ Tắc Thiên mới là người có công thúc đẩy việc trồng mẫu đơn tại Lạc Dương khi bà dời triều đình về Đông Đô.
Vì vậy, câu chuyện này nên được xem như một giai thoại dân gian giàu hình ảnh hơn là một sự kiện lịch sử đã kiểm chứng.

Tranh minh họa truyền thuyết Võ Tắc Thiên và hoa mẫu đơn
Ai là người đầu tiên ghi chép đầy đủ về hoa mẫu đơn Lạc Dương?
Người đầu tiên ghi chép đầy đủ về hoa mẫu đơn Lạc Dương là nhà văn, nhà sử học Âu Dương Tu (欧阳修) thời Bắc Tống, tác giả cuốn "Lạc Dương Mẫu Đơn Ký" hoàn thành năm 1034.
Đây được xem là chuyên khảo đầu tiên của Trung Quốc dành riêng cho hoa mẫu đơn, ghi lại lịch sử, kỹ thuật trồng trọt và các giống hoa quý tại Lạc Dương thời bấy giờ.
Một phát hiện thú vị từ giới nghiên cứu hiện đại là chính trong tác phẩm này, cụm từ "hoa vương" dùng để chỉ mẫu đơn lần đầu xuất hiện thành văn bản, cho thấy danh xưng này thực chất phổ biến rộng rãi từ thời Bắc Tống chứ không phải từ thời Đường như nhiều người vẫn nghĩ.
Nói cách khác, dấu ấn học thuật của Âu Dương Tu có vai trò còn lớn hơn cả truyền thuyết Võ Tắc Thiên trong việc củng cố vị thế của Lạc Dương như kinh đô hoa mẫu đơn.
Đọc thêm: Phật giáo Lạc Dương: Vai trò của Bạch Mã Tự và Long Môn

Trang sách cổ minh họa tác phẩm Lạc Dương Mẫu Đơn Ký
Tên gọi "quốc sắc thiên hương" bắt nguồn từ đâu?
Tên gọi "quốc sắc thiên hương" bắt nguồn từ hai câu thơ của thi nhân đời Đường Lý Chính Phong: "Quốc sắc triêu hàm tửu, thiên hương dạ nhiễm y", được họa sĩ cung đình Trình Tu Kỷ giới thiệu tới vua Đường Văn Tông.
Hai câu thơ này miêu tả vẻ đẹp và hương thơm của hoa mẫu đơn bằng hình ảnh ẩn dụ tinh tế, ví sắc hoa như gò má ửng hồng của người con gái sau khi uống rượu, còn hương hoa như thấm vào tà áo lúc đêm về.
Sau khi được vua khen ngợi, cụm từ này nhanh chóng trở thành cách gọi phổ biến nhất dành cho mẫu đơn trong văn học cổ điển Trung Hoa, độc lập với truyền thuyết Võ Tắc Thiên và cũng ra đời sớm hơn danh xưng "hoa vương" của Âu Dương Tu.
Đây là một trong những lý do khiến mẫu đơn thường được nhắc đến cùng lúc với hai danh xưng khác nhau trong các tài liệu du lịch.

Cận cảnh một bông hoa mẫu đơn nở rộ khoe sắc
Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương diễn ra khi nào, đã tổ chức bao nhiêu lần?
Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương diễn ra hằng năm từ giữa tháng 3 tới giữa tháng 5, cao điểm nở rộ thường rơi vào tháng 4.
Thành phố chính thức chọn mẫu đơn làm biểu tượng vào năm 1982 và tổ chức lễ hội thường niên đầu tiên từ năm 1983, tính tới năm 2025 đã bước sang lần thứ 42.
Cần phân biệt rõ hai mốc thời gian: mối liên hệ văn hóa giữa hoa mẫu đơn và Lạc Dương đã có từ hơn 1.400 năm trước, còn lễ hội với tư cách một sự kiện du lịch thường niên chỉ mới hình thành hơn 40 năm nay.
Theo kinh nghiệm tư vấn nhiều đoàn khách Hà Nội của chúng tôi, thời điểm đẹp nhất để ghép lịch trình ngắm hoa thường rơi vào khoảng 2 tuần đầu tháng 4, khi phần lớn các giống mẫu đơn chính đã nở đồng loạt mà lượng khách chưa quá đông như cuối tuần cao điểm.
Những gia đình đi cùng ông bà lớn tuổi cũng nên tránh khung giờ trưa nắng gắt tại các vườn hoa ngoài trời.

Không khí lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương những ngày cao điểm
Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương có những hoạt động gì?
Lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương có nhiều hoạt động ngoài việc ngắm hoa đơn thuần, gồm các buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống, triển lãm thư pháp và hội họa lấy cảm hứng từ mẫu đơn, cùng khu vực trải nghiệm ẩm thực đặc trưng.
Món ăn được nhắc tới nhiều nhất trong dịp này là Lạc Dương Thủy Tịch, một bàn tiệc gồm 24 món canh truyền thống được phục vụ lần lượt, xuất phát từ cung đình cổ và nay trở thành đặc sản gắn liền với hình ảnh thành phố trong mùa lễ hội.
Ngoài ra, du khách có thể mua các sản phẩm thủ công liên quan tới mẫu đơn như trà hoa, tinh dầu và đồ lưu niệm tại khu vực quanh các công viên chính. Nhiều đoàn khách của chúng tôi khi ghép lịch trình lễ hội thường dành riêng nửa ngày cuối cùng để mua quà, vì các sản phẩm từ mẫu đơn khá gọn nhẹ, phù hợp mang về làm quà tặng người thân ở Hà Nội.

Gian hàng trà hoa mẫu đơn và đồ lưu niệm trong lễ hội
Những địa điểm chính nào tổ chức lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương?
Địa điểm chính tổ chức lễ hội hoa mẫu đơn Lạc Dương là Công viên Vương Thành, xây dựng từ năm 1955 và trở thành sân khấu trung tâm của lễ hội từ năm 1983 tới nay.
Bên cạnh đó còn có Vườn Mẫu Đơn Thần Châu rộng khoảng 40 hecta với hơn 1.021 giống hoa, Vườn Thực Vật Di Chỉ Thành Tùy Đường và Công viên Quốc Hoa Trung Quốc, mỗi nơi mang một phong cách bố trí cảnh quan riêng.
Nhiều điểm di sản khác của thành phố như Long Môn Thạch Quật, Ứng Thiên Môn và Cửu Châu Trì cũng thường tổ chức thêm các hoạt động phụ trợ trong mùa lễ hội để giữ chân du khách lâu hơn.
Khách đi theo tour Tây An – Lạc Dương mùa này thường được sắp xếp ghé Công viên Vương Thành ngay trong buổi chiều đầu tiên tới Lạc Dương.
Đọc thêm: Ngắm hoa mẫu đơn Lạc Dương ở đâu? Nở vào mùa nào?

Công viên Vương Thành, sân khấu trung tâm lễ hội hoa mẫu đơn
Hoa mẫu đơn có phải là quốc hoa chính thức của Trung Quốc không?
Hoa mẫu đơn chưa phải là quốc hoa chính thức của Trung Quốc, dù đây là ứng viên được nhắc tới nhiều nhất trong các cuộc thảo luận suốt nhiều thập kỷ qua.
Trung Quốc hiện chưa ban hành luật hoặc quyết định chính thức công nhận bất kỳ loài hoa nào là quốc hoa, và giới học thuật vẫn còn tranh luận giữa mẫu đơn với hoa mai như hai ứng viên hàng đầu, mỗi bên đại diện cho một tinh thần văn hóa khác nhau.
Trên thực tế, mẫu đơn vẫn được xem là biểu tượng không chính thức phổ biến nhất gắn với sự giàu sang, phú quý trong văn hóa dân gian Trung Hoa, và Lạc Dương tự nhận là "thành phố mẫu đơn" của cả nước dù không cần một danh hiệu quốc gia chính thức để khẳng định vị thế này.
Hiện thành phố có hơn 20.000 hecta đất trồng mẫu đơn với khoảng 1.200 giống khác nhau, quy mô lớn nhất cả nước.

Toàn cảnh cánh đồng mẫu đơn bạt ngàn ở ngoại ô Lạc Dương
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.
Hỏi đáp (5)
Du Lịch Trung Quốc Từ Hà Nội
Tour Đại Lý – Lệ Giang – Vô Lượng Sơn 6N5Đ ngắm anh đào (No Shopping)
6 ngày 5 đêm
29/11/2026
Tour Trùng Khánh – Thành Đô – Cửu Trại Câu 6N5Đ bay thẳng (No Shopping)
6 ngày 5 đêm
05/12/2026
Tour Bắc Kinh – Cổ Bắc Thủy Trấn 4N4Đ bay Air China (No Shopping)
4 ngày 4 đêm
06/12/2026
Tour Quảng Châu – Thâm Quyến 4N3Đ bay Vietnam Airlines
4 ngày 3 đêm
11/12/2026
Tour Trùng Khánh Cung Yến 4N3Đ bay thẳng, nghỉ suối khoáng nóng
4 ngày 3 đêm
28/11/2026