Ăn gì ở Bắc Tân Cương? Các món tiêu biểu cho người đi lần đầu

Ăn gì ở Bắc Tân Cương nên bắt đầu từ gà đĩa lớn (dapanji), rồi tới các món sữa và thịt cừu của người Kazakh trên thảo nguyên Nalati như naren, sữa chua, mã nãi tửu. Ẩm thực nơi đây thiên về vị nướng và vị sữa, ít cay nồng kiểu Tứ Xuyên nên khá dễ ăn với khách miền Bắc. Mỗi vùng lại có món riêng, từ Ürümqi tới Kanas, hồ Sayram.

[Ảnh: Mâm gà đĩa lớn dapanji, món ăn tiêu biểu khi đi Bắc Tân Cương]

Ăn gì ở Bắc Tân Cương thì nên thử món nào đầu tiên?

Nên thử gà đĩa lớn, tiếng Trung gọi là dapanji, món gà rim khoai tây, ớt chuông, hành tỏi cùng ớt khô và hạt tiêu, được cho là ra đời tại thị trấn Sa Loan, cách Ürümqi khoảng 185 km, từ một quán ăn nhỏ năm 1987 phục vụ công nhân làm đường. Món ăn thường được dọn trên đĩa lớn dùng chung, ăn kèm mì kéo tay bản to gọi là "mì dây lưng".

Dapanji hiện được xem như món đại diện cho cả vùng Bắc Tân Cương, gần như quán ăn nào ở Ürümqi hay dọc các tuyến đường tới Kanas cũng có phục vụ. Đây thường là món đầu tiên các đoàn khách Hà Nội được giới thiệu ngay bữa ăn đầu tiên sau khi tới nơi.

[Ảnh: Gà đĩa lớn dapanji ăn kèm mì kéo tay kiểu Tân Cương]

Món ăn nào có mặt khắp Bắc Tân Cương, đi đâu cũng dễ tìm thấy?

Bánh nang và xiên thịt cừu nướng có mặt ở khắp Bắc Tân Cương, từ chợ đêm Ürümqi tới các điểm dừng chân trên đường đi Kanas. Bánh nang là loại bánh bột mì nướng lò, có lịch sử hơn 2.000 năm, được xem là món ăn quen thuộc của nhiều dân tộc sinh sống tại Tân Cương chứ không riêng vùng nào.

Xiên thịt cừu tẩm gia vị thì là, ớt bột nướng trên than cũng phổ biến không kém, giá thường tính theo xiên, khách có thể gọi thử vài xiên tại các khu chợ đêm để làm quen trước khi vào bữa chính. Bạn có thể đọc thêm: Ẩm thực Bắc Tân Cương có dễ ăn cho khách Việt Không? để biết thêm mức độ phù hợp khẩu vị của từng nhóm món.

Naren là món gì và vì sao gắn liền với thảo nguyên Nalati?

Naren là món mì lá cắt tay ăn cùng thịt cừu hoặc thịt ngựa luộc chín, đặc trưng của người Kazakh sống quanh khu vực thảo nguyên Nalati và Y Lê. Thịt được ninh khoảng 2 tiếng cùng hành và muối, sau đó phần nước dùng được dùng để trụng mì lá, thịt thái lát bày lên trên, rắc thêm hành và ớt bột, ăn bằng tay theo đúng tập quán tiếp khách của người Kazakh.

Sau khi ăn xong phần mì và thịt, chủ nhà thường mời khách uống lại phần nước luộc ban đầu, quan niệm rằng nước luộc giúp tiêu hóa tốt phần thịt vừa ăn. Đây là một trong những nghi thức tiếp khách đáng nhớ nhất khi ghé thăm một gia đình Kazakh trên thảo nguyên.

Ở thảo nguyên Nalati, khách nên thử những loại sữa và đồ uống nào của người Kazakh?

Nên thử trà sữa, sữa chua, obal (sữa đông phơi khô) và mã nãi tửu (sữa ngựa lên men), bốn loại đồ uống và món ăn từ sữa gắn liền với đời sống du mục của người Kazakh trên thảo nguyên Nalati. Trà sữa gần như xuất hiện trong cả ba bữa ăn hằng ngày của các gia đình Kazakh, còn obal có nhiều loại từ trắng, vàng tới đen tùy cách chế biến và độ chua.

Mã nãi tửu có vị chua nhẹ, hơi sủi bọt, độ cồn thấp, theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, không ít khách ban đầu hơi ngần ngại vì vị lạ nhưng sau khi thử một ngụm nhỏ theo gợi ý của hướng dẫn viên thì lại thấy khá dễ uống, nhất là vào ngày nắng nóng trên thảo nguyên.

[Ảnh: Các món sữa của người Kazakh trên thảo nguyên Nalati]

Vì sao ở Y Lê và Ürümqi lại có món kvass mang hơi hướng Nga?

Kvass, còn gọi theo cách địa phương là ca-va-xơ, xuất hiện ở khu vực Y Lê từ khoảng năm 1850 khi hoạt động giao thương với Nga phát triển mạnh, đặc biệt sau khi Nga lập lãnh sự quán tại Y Lê năm 1851, kéo theo cộng đồng thương nhân Nga cùng văn hóa ẩm thực của họ. Đây là lý do Y Lê, Ürümqi và Tháp Thành hiện được xem là ba khu vực sản xuất kvass tiêu biểu của Tân Cương.

Khác với kvass kiểu Nga truyền thống làm từ bánh mì lúa mạch đen, công thức kvass ở Y Lê dùng chủ yếu mật ong và mạch nha, cho vị ngọt dịu, hơi chua nhẹ, thường được uống kèm các món nướng để đỡ ngán. Bạn có thể đọc thêm: Đặc sản Bắc Tân Cương: món nào đáng thử? để xem thêm danh sách đầy đủ các món đặc sản khác ngoài đồ uống.

Tiệc thịt cừu nướng nguyên con ở các lều trại Kazakh có gì đặc biệt?

Tiệc thịt cừu nướng nguyên con thường được tổ chức tại các lều trại hoặc điểm dừng chân kiểu du mục quanh Nalati, Nam Sơn gần Ürümqi, dành cho đoàn khách muốn trải nghiệm không khí ẩm thực lễ hội của người Kazakh. Mức chi phí tham khảo dao động khoảng 60 đến 150 nhân dân tệ mỗi người nếu ăn chung theo đoàn, hoặc vài trăm tới khoảng 2.000 nhân dân tệ cho một con cừu nguyên nếu đặt riêng, còn phần đùi cừu nướng chia sẻ cho 4 đến 6 người thường khoảng 150 đến 200 nhân dân tệ, giá có thể thay đổi tùy mùa và địa điểm nên khách cần hỏi lại tại chỗ.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, tiệc cừu nướng luôn là một trong những trải nghiệm ẩm thực để lại ấn tượng mạnh nhất chuyến đi, không chỉ vì hương vị mà còn vì không khí quây quần cùng chủ lều trại. Khách có thể tham khảo Tour Bắc Tân Cương Từ Hà Nội của China Trip để xem lịch trình có sắp xếp trải nghiệm ẩm thực này hay không.

[Ảnh: Tiệc thịt cừu nướng nguyên con tại lều trại Kazakh ở thảo nguyên Nalati]

Ở khu vực Kanas và Hemu, món ăn có gì khác so với thảo nguyên Nalati?

Ở Kanas và Hemu, khách nên thử lạp xưởng thịt ngựa hun khói và các món cá nước lạnh từ sông Ertix, khác với trọng tâm món sữa và thịt cừu của vùng Nalati. Lạp xưởng ngựa hun khói có giá tham khảo khoảng 60 đến 120 nhân dân tệ một phần, thường được thái lát mỏng, phần mỡ vân đều rất đặc trưng.

Cá nước lạnh như cá pike hay các loài cá bản địa sông Ertix được chế biến theo nhiều cách như hấp, nướng hoặc kho, giá tham khảo khoảng 150 đến 200 nhân dân tệ một con dùng chung cho vài người. Một số nhà hàng vùng Hemu còn phục vụ kiểu "một con cừu ba cách chế biến" gồm nướng, nấu cơm thập cẩm và ăn kiểu bốc tay, phù hợp cho đoàn muốn thử nhiều món trong một bữa.

[Ảnh: Lạp xưởng thịt ngựa hun khói và cá nước lạnh, đặc sản vùng Kanas Hemu]

Hồ Sayram có món đặc sản gì từ nguồn nước lạnh tự nhiên?

Hồ Sayram nổi tiếng với cá trắng nước lạnh, loại cá được nuôi trong nguồn nước suối tự nhiên quanh năm khoảng 18 độ C, dân địa phương hay gọi vui là "cá hồi" dù không cùng họ với cá hồi thật. Cá được chế biến thành nhiều món như nấu canh, gỏi sống, chiên giòn muối tiêu, kho hoặc làm sủi cảo nhân cá, giá tham khảo thường dưới 100 nhân dân tệ mỗi người cho một bữa cá đầy đủ món.

Khách đi tour trọn gói thường được sắp xếp sẵn bữa ăn theo đúng đặc sản từng điểm dừng mà không phải tự tìm quán, tránh được tình trạng vào nhầm quán giá cao dành riêng cho khách lẻ. Khách muốn có lịch trình ăn uống rõ ràng ngay từ đầu, không phát sinh điểm dừng ngoài kế hoạch, có thể tham khảo Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop của China Trip.

Câu hỏi thường gặp về ẩm thực Bắc Tân Cương

Đồ ăn ở Bắc Tân Cương có cay nhiều dầu như món Tứ Xuyên không?

Không, ẩm thực Bắc Tân Cương thiên về vị nướng, vị mặn nhẹ từ thì là và ớt bột rắc ngoài chứ không ngập dầu ớt như món Tứ Xuyên hay Trùng Khánh. Khách quen khẩu vị thanh của miền Bắc thường thấy dễ thích nghi hơn so với khi ăn các món Trung Quốc vùng Tây Nam.

Người ăn chay có gặp khó khăn khi đi Bắc Tân Cương không?

Có phần khó khăn hơn các vùng khác vì ẩm thực nơi đây thiên nhiều về thịt cừu, thịt bò và các món sữa, rau xanh không phải thế mạnh của vùng cao nguyên khô. Khách ăn chay nên báo trước cho hướng dẫn viên hoặc đơn vị tổ chức tour ngay từ khi đặt chỗ để được sắp xếp món phù hợp tại từng điểm dừng.

Bữa ăn trong tour Bắc Tân Cương thường được sắp xếp thế nào?

Bữa ăn trong tour thường cố định theo thực đơn đã chọn sẵn cho cả đoàn tại mỗi nhà hàng, gồm khoảng 4 đến 6 món chia đều giữa món mặn, món xào và canh, phù hợp khẩu vị số đông. Một số bữa đặc biệt như tiệc cừu nướng hoặc cá hồ Sayram thường được thông báo trước trong lịch trình.

Ngân sách ăn uống mỗi ngày ở Bắc Tân Cương khoảng bao nhiêu nhân dân tệ nếu ăn thêm ngoài tour?

Nếu muốn ăn thêm ngoài các bữa chính trong tour, khách có thể dự trù khoảng 50 đến 100 nhân dân tệ mỗi ngày cho đồ ăn vặt, xiên nướng hoặc đồ uống tại chợ đêm. Mức này chỉ mang tính tham khảo, thực tế còn tùy khẩu vị và mức chi tiêu của từng người.

Món ăn nào ở Bắc Tân Cương dùng thịt ngựa hoặc nội tạng mà khách nên hỏi trước khi gọi?

Naren truyền thống và lạp xưởng hun khói ở một số nơi có thể dùng thịt ngựa thay vì thịt cừu, còn một vài món địa phương có dùng nội tạng chế biến kỹ. Khách không quen có thể hỏi trước hướng dẫn viên hoặc nhân viên nhà hàng để đổi sang phiên bản dùng thịt cừu hoặc thịt bò thông thường.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Du Lịch Trung Quốc của China Trip, đơn vị Chuyên Tour Trung Quốc với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 8/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại China Trip.