Đi Vũ Hầu Từ Thành Đô nên xem gì, trải nghiệm gì? Đền thờ Gia Cát Lượng và Lưu Bị

Vũ Hầu Từ ở Thành Đô đáng xem nhất ở trục chính 5 công trình nối từ cổng lớn tới điện Gia Cát Lượng, hai hành lang 28 pho tượng văn thần võ tướng nước Thục, bia Tam Tuyệt thời Đường và bức tường đỏ rợp trúc xanh dẫn vào mộ Lưu Bị. Vé vào cửa 50 nhân dân tệ, tham quan mất khoảng 1,5 đến 2,5 tiếng, tiện ghép cùng phố cổ Cẩm Lý nằm sát bên cạnh.

[Ảnh: Cổng chính Vũ Hầu Từ Thành Đô với tấm biển Hán Chiêu Liệt Miếu]

Vũ Hầu Từ có gì đặc biệt so với các đền thờ khác ở Trung Quốc?

Vũ Hầu Từ là đền thờ duy nhất tại Trung Quốc thờ chung cả hoàng đế và thừa tướng trong cùng một khuôn viên: Lưu Bị, vua sáng lập nước Thục Hán thời Tam Quốc, và Gia Cát Lượng, vị thừa tướng nổi tiếng phò tá ông. Khu đền có gốc tích từ năm 223, khi Lưu Bị qua đời và được an táng tại Huệ Lăng ở Thành Đô, miếu thờ Hán Chiêu Liệt Miếu được dựng ngay cạnh mộ. Đền thờ riêng của Gia Cát Lượng xuất hiện muộn hơn vào khoảng thế kỷ 4 đến thế kỷ 6, rồi được nhập chung vào miếu thờ Lưu Bị từ đầu thời nhà Minh.

Điểm thú vị là tấm biển trên cổng chính đến nay vẫn ghi Hán Chiêu Liệt Miếu, tức miếu thờ hoàng đế Lưu Bị, nhưng suốt hàng trăm năm người dân chỉ quen gọi nơi đây là Vũ Hầu Từ theo tước hiệu của Gia Cát Lượng, vì danh tiếng của vị thừa tướng đã vượt qua chính nhà vua mà ông phụng sự. Quần thể kiến trúc hiện tại chủ yếu được xây lại năm 1672 dưới thời vua Khang Hy nhà Thanh, được xếp vào nhóm di tích trọng điểm quốc gia đợt đầu tiên từ năm 1961. Năm 2021, nơi đây từng dẫn đầu Trung Quốc với khoảng 8,7 triệu lượt khách, vượt cả Cố Cung Bắc Kinh, dù con số thống kê tính gộp cả các khu miễn phí liền kề như phố Cẩm Lý.

Bạn có thể đọc thêm: Dấu ấn Tam Quốc ở Thành Đô có gì đáng chú ý? để hiểu rõ hơn về bức tranh tổng thể các địa danh gắn với thời Tam Quốc tại thành phố này ngoài Vũ Hầu Từ.

[Ảnh: Điện thờ Lưu Bị với pho tượng thếp vàng bên trong Vũ Hầu Từ]

Trục tham quan chính của Vũ Hầu Từ đi qua những công trình nào?

Trục tham quan chính của Vũ Hầu Từ gồm 5 công trình xếp thẳng hàng theo hướng Nam Bắc: cổng lớn, cổng thứ hai, điện Lưu Bị, nhà cầu nối và điện Gia Cát Lượng, hai bên trục là hành lang tượng cùng các công trình phụ. Nổi bật nhất trên đường đi là hai hành lang 28 pho tượng đắp bằng đất sét: hành lang phía Đông đặt 14 văn thần đứng đầu là Bàng Thống, hành lang phía Tây đặt 14 võ tướng đứng đầu là Triệu Vân. Tính cả các điện thờ, toàn khu có hơn 40 pho tượng nhân vật nước Thục, thường được dẫn là 47 pho.

Điện Lưu Bị đặt pho tượng thếp vàng cao khoảng 3 mét của nhà vua, gian bên phía Đông thờ Quan Vũ cùng con trai và các bộ tướng, gian bên phía Tây thờ Trương Phi. Điện Gia Cát Lượng phía sau mang tên Tĩnh Viễn Đường, lấy từ câu "ninh tĩnh trí viễn" trong thư răn con nổi tiếng của ông, bên trong đặt tượng Gia Cát Lượng tay cầm quạt lông vũ, hai bên là con trai Gia Cát Chiêm và cháu nội Gia Cát Thượng, ba thế hệ đều tuẫn tiết vì nước Thục.

Phía sau trục chính còn có đền Tam Nghĩa thờ ba anh em kết nghĩa vườn đào Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi. Đền vốn là công trình thời nhà Thanh nằm trên phố Đề Đốc, được di dời nguyên trạng về khuôn viên Vũ Hầu Từ trong hai năm 1997 và 1998, một chi tiết ít khách để ý khi tham quan.

[Ảnh: Hành lang tượng văn thần võ tướng nước Thục tại Vũ Hầu Từ]

Bia Tam Tuyệt thời Đường trong Vũ Hầu Từ có gì đáng chú ý?

Bia Tam Tuyệt là tấm bia đá dựng năm 809 thời nhà Đường, cao khoảng 3,7 mét, được người đời sau tôn là hội tụ ba cái xuất sắc: bài văn ca ngợi Gia Cát Lượng của tể tướng Bùi Độ, nét chữ của nhà thư pháp Liễu Công Xước và tay nghề chạm khắc của nghệ nhân Lỗ Kiến. Tên gọi Tam Tuyệt được đặt từ thời nhà Minh, khoảng năm 1497, và đây cũng là tấm bia thời Đường còn nguyên vẹn duy nhất tại Thành Đô.

Bia nằm trong đình che phía Đông của lối đi giữa cổng lớn và cổng thứ hai, tức điểm đáng dừng đầu tiên ngay sau khi khách qua cửa soát vé. Nhiều khách vội đi thẳng vào các điện thờ mà bỏ qua tấm bia hơn 1.200 năm tuổi ở ngay đoạn mở đầu, nên chủ động để ý bên tay trái ngay từ đầu hành trình để không phải quay ngược lại.

[Ảnh: Bia Tam Tuyệt thời Đường trong đình che tại Vũ Hầu Từ]

Bức tường đỏ trúc xanh và mộ Lưu Bị nằm ở đâu trong Vũ Hầu Từ?

Bức tường đỏ trúc xanh nổi tiếng của Vũ Hầu Từ là lối đi hẹp dẫn vào khu mộ Huệ Lăng của Lưu Bị ở phía Tây khuôn viên, hai bên tường sơn đỏ son cao vút, phía trên rợp bóng trúc xanh. Đây là góc được chụp ảnh nhiều nhất toàn khu di tích, xuất hiện dày đặc trên các chiến dịch quảng bá du lịch Thành Đô. Muốn chụp không dính đông người, nên tới ngay khung giờ mở cửa buổi sáng hoặc sau 16 giờ, khi các đoàn khách lớn đã rời đi và bóng trúc đổ chéo trên mặt tường đỏ đẹp hơn hẳn giữa trưa.

Huệ Lăng là nơi Lưu Bị được an táng từ năm 223 cùng hai vị phu nhân là Cam phu nhân và Ngô phu nhân, theo ghi chép trong chính sử Tam Quốc Chí. Gò mộ cao khoảng 12 mét, chu vi khoảng 180 mét, được ghi nhận chưa từng bị khai quật hay đào trộm suốt khoảng 1.800 năm. Giới nghiên cứu chính thống và bảo tàng đều công nhận Huệ Lăng là mộ thật của Lưu Bị dựa trên sử liệu, dù vẫn tồn tại vài giả thuyết dân gian đặt nghi vấn về nơi chôn cất thực, do mộ chưa bao giờ được mở để kiểm chứng khảo cổ.

[Ảnh: Lối đi tường đỏ trúc xanh dẫn vào mộ Huệ Lăng của Lưu Bị]

Vé vào Vũ Hầu Từ giá bao nhiêu, mở cửa giờ nào, đi lại thế nào?

Vé vào khu di tích Vũ Hầu Từ hiện là 50 nhân dân tệ một người lớn, giảm còn 25 nhân dân tệ cho khách 6 đến 18 tuổi và sinh viên, miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 1,3 mét. Chính sách miễn vé cho người trên 60 tuổi được ghi theo giấy tờ Trung Quốc, nên khách lớn tuổi Việt Nam cần mang hộ chiếu và chuẩn bị sẵn phương án mua vé nếu quầy không áp dụng miễn phí cho khách nước ngoài. Vé áp dụng đặt trước theo tên thật, mở bán trước 7 ngày, hộ chiếu dùng đặt vé được bình thường.

Giờ mở cửa khu di tích khoảng 9 giờ đến 18 giờ, ngừng bán vé lúc 17 giờ, dịp hè và lễ lớn thường mở sớm và đóng muộn hơn khoảng 30 phút. Từ tháng 9 năm 2025, tàu điện ngầm tuyến số 10 đã có ga mang tên Vũ Hầu Từ với lối ra A2 dẫn thẳng tới khu di tích, khách tự túc không còn phải đi bộ khoảng 600 mét từ ga Cao Thăng Kiều như trước.

Tham quan trọn khu di tích mất khoảng 1,5 đến 2,5 tiếng. Cách ghép lịch phổ biến nhất là dành buổi sáng cho Vũ Hầu Từ rồi đi bộ vài phút sang phố cổ Cẩm Lý ăn trưa và dạo chơi, vì hai nơi chỉ cách nhau một bức tường và Cẩm Lý cũng do Bảo tàng Vũ Hầu Từ Thành Đô đầu tư xây dựng. Chi tiết các góc đáng ghé và món nên thử tại khu phố này có thể xem trong bài Phố cổ Cẩm Lý Thành Đô, nên tham quan gì và thưởng thức món nào?.

[Ảnh: Ga tàu điện ngầm Vũ Hầu Từ tuyến số 10 mới mở tại Thành Đô]

Nên đi tour hay tự túc khi tham quan Vũ Hầu Từ, người lớn tuổi có phù hợp không?

Vũ Hầu Từ phù hợp với cả khách đi tour lẫn tự túc, nhưng giá trị của một người thuyết minh am hiểu Tam Quốc tại đây lớn hơn hẳn so với nhiều điểm tham quan khác ở Thành Đô. Biển giới thiệu trong khu di tích chủ yếu bằng tiếng Trung, phần tiếng Anh khá sơ sài và chưa có thuyết minh tiếng Việt, nên khách không nắm câu chuyện Tam Quốc dễ thấy nơi đây chỉ là những dãy nhà cổ giống nhau. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi từng dẫn, phần đông khách miền Bắc vốn thuộc lòng Tam Quốc Diễn Nghĩa qua sách và phim, nên khi có hướng dẫn viên tiếng Việt kể đúng tích gắn với từng pho tượng, từng câu đối, buổi tham quan trở nên cuốn hút hơn hẳn, đặc biệt với gia đình nhiều thế hệ đi cùng ông bà.

Người lớn tuổi tham quan Vũ Hầu Từ khá thoải mái vì toàn bộ khuôn viên là địa hình vườn bằng phẳng, lối đi lát gạch, gần như không có bậc thang dài hay đoạn dốc nào đáng kể, khác hẳn các điểm phải leo cao như Nga Mi Sơn. Theo kinh nghiệm của đội ngũ China Trip khi tư vấn lịch trình cho khách Hà Nội, nên xếp Vũ Hầu Từ cùng Cẩm Lý vào trọn một buổi, đi từ khung giờ mở cửa để tránh các đoàn khách nội địa đông nhất vào giữa trưa và cuối tuần.

Vũ Hầu Từ cũng thường xuyên nằm trong nhóm điểm được xếp lịch đầu tiên khi tới Thành Đô. Bạn có thể đọc thêm: Những điểm du lịch nổi bật ở Thành Đô và Cửu Trại Câu: Top 15 điểm đáng tham quan nhất để xem Vũ Hầu Từ đứng ở đâu trong danh sách các điểm đáng ghé nhất khu vực.

Nếu muốn có sẵn lịch trình ghép Vũ Hầu Từ, Cẩm Lý cùng các điểm chính khác của Thành Đô trong một hành trình trọn gói có hướng dẫn viên tiếng Việt, khách có thể tham khảo Tour Thành Đô - Cửu Trại Câu của China Trip để được tư vấn cụ thể hơn.

[Ảnh: Đoàn khách Hà Nội nghe hướng dẫn viên thuyết minh tại điện Gia Cát Lượng]

Câu hỏi thường gặp

Hội chợ Tết tại Vũ Hầu Từ diễn ra khi nào, có mở cửa buổi tối không?

Đại Miếu Hội tại Vũ Hầu Từ được tổ chức vào mỗi dịp Tết Nguyên Đán từ năm 2005, là hội xuân dân gian lớn nhất Thành Đô với các cụm đèn lồng chủ đề Tam Quốc, biểu diễn và tục xin lộc đầu năm. Trong thời gian hội, khu vực mở cửa tới khoảng 22 giờ, áp dụng vé hội chợ riêng khoảng 40 nhân dân tệ, kỳ hội năm 2026 kéo dài từ ngày 13 tháng 2 đến ngày 3 tháng 3. Ngoài dịp hội, khu di tích không mở cửa buổi tối.

Bảo tàng Vũ Hầu Từ đang lưu giữ bao nhiêu hiện vật, có triển lãm nào đáng xem?

Bảo tàng Vũ Hầu Từ Thành Đô lưu giữ khoảng 6.686 hiện vật đăng ký, trong đó có 12 bảo vật xếp hạng một cấp quốc gia, tính theo số liệu công bố cuối năm 2022. Triển lãm thường trực đáng xem nhất là Minh Lương Thiên Cổ, khai trương tháng 10 năm 2021 với hơn 200 hiện vật kể về mối quan hệ vua tôi giữa Lưu Bị và Gia Cát Lượng, từng nhận giải thưởng triển lãm bảo tàng hàng đầu toàn quốc.

Thuê thuyết minh hoặc máy nghe tự động tại Vũ Hầu Từ tốn bao nhiêu tiền?

Thuyết minh viên tại chỗ có giá khoảng 50 nhân dân tệ một người cho nhóm nhỏ, giảm dần khi nhóm đông hơn, còn máy nghe thuyết minh tự động cho thuê khoảng 30 nhân dân tệ kèm tiền đặt cọc 200 nhân dân tệ. Bản nghe trực tuyến qua điện thoại có giá từ khoảng 15 nhân dân tệ, hỗ trợ tiếng Trung và tiếng Anh, hiện chưa ghi nhận bản tiếng Việt.

Gia Cát Lượng có được chôn cất tại Vũ Hầu Từ Thành Đô không?

Không, Gia Cát Lượng qua đời năm 234 tại gò Ngũ Trượng và được an táng theo di nguyện tại núi Định Quân Sơn thuộc Hán Trung, tỉnh Thiểm Tây, cách Thành Đô hàng trăm kilômét. Vũ Hầu Từ Thành Đô chỉ là đền tưởng niệm ông, còn nhân vật duy nhất thực sự được chôn cất trong khuôn viên là Lưu Bị tại khu mộ Huệ Lăng.

Khu vườn phía Tây của Vũ Hầu Từ có phải mua vé không?

Không, khuôn viên Vũ Hầu Từ rộng khoảng 15,33 hecta chia làm ba phần: khu di tích thu phí, phố Cẩm Lý miễn phí và khu vườn phía Tây cũng miễn phí, được quy hoạch thành không gian trải nghiệm văn hóa Tam Quốc ngoài trời. Khu vườn phía Tây mở cửa muộn hơn khu di tích, tới khoảng 22 giờ, phù hợp cho khách muốn dạo mát buổi tối mà không cần mua vé.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Du Lịch Trung Quốc Từ Hà Nội của China Trip, đơn vị chuyên tổ chức tour Trung Quốc với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 8/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại China Trip.