Dấu ấn Tam Quốc ở Thành Đô có gì đáng chú ý? (Gia Cát Lượng, nhà Thục Hán, Vũ Hầu Từ)

Dấu ấn Tam Quốc đáng chú ý nhất ở Thành Đô là Vũ Hầu Từ, ngôi đền duy nhất tại Trung Quốc thờ chung một hoàng đế nhà Thục Hán là Lưu Bị và một thừa tướng là Gia Cát Lượng, có từ năm 223. Phố cổ Cẩm Lý liền kề cũng mang dấu ấn Tam Quốc, còn Xuất Sư Biểu của Gia Cát Lượng vẫn được nhắc tới như áng văn trung nghĩa nổi tiếng của Trung Hoa.

Cổng vào Vũ Hầu Từ ở Thành Đô, di tích thời Tam Quốc

Thành Đô liên quan gì tới thời Tam Quốc, nhà Thục Hán ra đời thế nào?

Thành Đô từng là kinh đô của nhà Thục Hán, một trong ba thế lực thời Tam Quốc cùng với Tào Ngụy và Đông Ngô, tồn tại từ năm 221 đến năm 263 sau Công nguyên.

Lưu Bị lập nên nhà Thục Hán sau khi xưng đế năm 221, chọn Thành Đô làm kinh đô nhờ địa thế bồn địa Tứ Xuyên trù phú, dễ phòng thủ, được sử sách mô tả là vùng đất thiên phủ chi quốc, tức đất trời ban tặng sự trù phú. Gia Cát Lượng, quân sư và sau này là thừa tướng của Lưu Bị, chính là người góp công lớn hoạch định chiến lược giúp nhà Thục Hán đứng vững giữa hai thế lực còn lại suốt hơn bốn thập kỷ. Chính vì vậy, phần lớn dấu tích Tam Quốc còn lại ở Thành Đô ngày nay đều gắn liền với hai nhân vật này.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn đi Thành Đô, phần lớn khách đều khá bất ngờ khi biết kinh đô nhà Thục Hán trong Tam Quốc Diễn Nghĩa chính là thành phố hiện đại họ đang tham quan, vì hình dung trước đó thường mơ hồ hơn nhiều so với thực tế còn lưu giữ được.

Vũ Hầu Từ ở Thành Đô có từ khi nào, vì sao mang tên này?

Vũ Hầu Từ có nguồn gốc từ năm 223, khi đền thờ Lưu Bị được lập ngay sau khi ông qua đời, còn tên gọi Vũ Hầu Từ xuất phát từ tước hiệu Trung Vũ Hầu mà triều đình truy phong cho Gia Cát Lượng sau khi ông mất năm 234.

Tượng Gia Cát Lượng bên trong Vũ Hầu Từ

Đền thờ Gia Cát Lượng được lập bên cạnh khu mộ Lưu Bị trong vài thế kỷ sau đó, khiến nơi đây trở thành ngôi đền duy nhất tại Trung Quốc thờ chung cả vua và thừa tướng trong cùng một quần thể, một điều khá đặc biệt vì theo lễ nghi phong kiến, đền thờ bề tôi thường tách riêng, không đặt ngang hàng vị trí với đền vua. Vũ Hầu Từ từng bị thiêu rụi trong loạn lạc cuối thời Minh năm 1644 khi quân Trương Hiến Trung tiến vào Thành Đô, sau đó được trùng tu lại vào khoảng năm 1671 đến 1672 dưới thời vua Khang Hi nhà Thanh, và được công nhận di tích cấp quốc gia của Trung Quốc từ năm 1961.

Bên trong Vũ Hầu Từ ở Thành Đô có gì đáng chú ý nhất?

Bên trong Vũ Hầu Từ có khu mộ Huệ Lăng của Lưu Bị, một gò đất cao khoảng 12 mét được giữ nguyên trạng suốt gần 1.800 năm, cùng khu đền thờ Gia Cát Lượng với 28 pho tượng văn thần võ tướng nhà Thục Hán xếp hai bên hành lang.

Mộ Huệ Lăng của Lưu Bị trong khuôn viên Vũ Hầu Từ

Một hiện vật đáng chú ý khác là tấm bia Tam Tuyệt, dựng từ năm 809 dưới thời nhà Đường, được ca ngợi vì hội tụ ba cái tuyệt: văn hay do danh sĩ soạn, chữ đẹp do thư pháp gia nổi tiếng viết, và khắc tinh xảo do thợ khắc lành nghề thực hiện. Khách muốn tìm hiểu chi tiết hơn về từng khu vực bên trong, giá vé và thời gian tham quan hợp lý có thể xem thêm bài Đi Vũ Hầu Từ Thành Đô nên xem gì, trải nghiệm gì? Đền thờ Gia Cát Lượng và Lưu Bị.

Xuất Sư Biểu năm 227 của Gia Cát Lượng là gì, vì sao nổi tiếng?

Xuất Sư Biểu là hai bản tấu chương Gia Cát Lượng dâng lên vua Thục Hán vào năm 227 và 228, trình bày lý do xuất quân đánh Tào Ngụy ở phương bắc, được xem là áng văn tiêu biểu cho lòng trung nghĩa trong lịch sử Trung Hoa.

Câu nói nổi tiếng nhất trong Xuất Sư Biểu là cúc cung tận tụy, tử nhi hậu dĩ, nghĩa là dốc hết sức mình phụng sự cho tới chết mới thôi, sau này trở thành cách nói quen thuộc để chỉ những người tận tụy hết lòng với công việc hoặc lý tưởng. Giới nghiên cứu hiện vẫn còn tranh luận về việc bản Hậu Xuất Sư Biểu, tức bản thứ hai, có thực sự do chính Gia Cát Lượng viết hay không, vì văn bản này không xuất hiện trong một số sử liệu chính thống sớm nhất.

Phố cổ Cẩm Lý ở Thành Đô cạnh Vũ Hầu Từ có liên quan gì tới thời Tam Quốc?

Phố cổ Cẩm Lý nằm sát ngay cạnh Vũ Hầu Từ, được cải tạo và mở cửa lại từ tháng 10 năm 2004 theo phong cách kiến trúc thời Minh, Thanh, lấy cảm hứng kết hợp giữa văn hóa Tam Quốc và văn hóa dân gian Tứ Xuyên.

Phố cổ Cẩm Lý cạnh Vũ Hầu Từ về đêm

Con phố dài khoảng 550 mét này vốn được xem là một trong những khu phố thương mại cổ xưa nhất gắn với thời Thục Hán, ngày nay bày bán đồ thủ công, đặc sản, có nhiều quán trà và hàng quán ẩm thực Tứ Xuyên, trở thành điểm ghé tự nhiên sau khi tham quan Vũ Hầu Từ. Khách muốn biết nên mua đặc sản gì khi dạo qua khu phố này có thể xem thêm bài Đặc sản Thành Đô – Cửu Trại Câu nào phù hợp mua về? Gợi ý đặc sản và sản phẩm dễ mang về.

Bạn có thể đọc thêm: Bản sắc văn hóa người Tạng và người Khương quanh Cửu Trại Câu thể hiện qua những yếu tố nào? để so sánh với một lớp văn hóa hoàn toàn khác cũng thuộc hành trình Thành Đô, Cửu Trại Câu.

Vì sao Tam Quốc Diễn Nghĩa khiến nhiều khách Việt Nam muốn ghé Vũ Hầu Từ?

Tam Quốc Diễn Nghĩa là một trong những tác phẩm văn học Trung Hoa quen thuộc nhất với độc giả Việt Nam, nên nhiều khách Việt xem Vũ Hầu Từ ở Thành Đô gần như một điểm hành hương văn hóa hơn là một di tích thông thường.

Bia đá Tam Tuyệt bi hơn nghìn năm tuổi tại Vũ Hầu Từ

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn tới Vũ Hầu Từ, không ít khách lớn tuổi thuộc lòng nhiều đoạn trong Tam Quốc Diễn Nghĩa từ khi còn nhỏ, nên khi đứng trước tượng Gia Cát Lượng hay mộ Lưu Bị, cảm xúc thường chân thực hơn hẳn so với việc chỉ xem tranh ảnh hay đọc sách. Với những đoàn khách như vậy, việc có hướng dẫn viên am hiểu lịch sử Tam Quốc kể lại đúng bối cảnh từng hiện vật thường khiến buổi tham quan để lại ấn tượng sâu hơn nhiều so với chỉ tự đi xem theo bảng chú thích.

Khách Hà Nội nên sắp xếp thăm dấu ấn Tam Quốc ở Thành Đô thế nào?

Khách Hà Nội nên dành khoảng nửa buổi để thăm Vũ Hầu Từ và dạo phố cổ Cẩm Lý liền kề trong cùng một lượt di chuyển, thay vì tách thành hai điểm ở hai thời điểm khác nhau trong lịch trình.

Gia đình có cả người lớn tuổi lẫn trẻ nhỏ vẫn có thể sắp xếp điểm đến này, vì khuôn viên Vũ Hầu Từ khá bằng phẳng, dễ đi lại, còn phố Cẩm Lý ngay sau đó là dịp để trẻ nhỏ vận động, ăn vặt sau khoảng thời gian tham quan yên tĩnh. Nếu bạn muốn kết hợp thăm Vũ Hầu Từ, phố cổ Cẩm Lý cùng các điểm nổi bật khác của Thành Đô, Cửu Trại Câu trong một hành trình trọn gói có hướng dẫn viên tiếng Việt thuyết minh lịch sử Tam Quốc, có thể tham khảo Tour Thành Đô - Cửu Trại Câu từ Hà Nội của China Trip, đơn vị chuyên tổ chức tour Trung Quốc từ Hà Nội với nhiều năm kinh nghiệm đưa khách đi du lịch Trung Quốc.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Du Lịch Trung Quốc Từ Hà Nội của China Trip, đơn vị chuyên tổ chức tour Trung Quốc với hơn 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 8/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại China Trip.