Điều gì khiến Côn Minh được ví là 'thành phố mùa xuân'?

Toàn cảnh thành phố Côn Minh với hoa nở dọc các con phố trung tâm

Tên gọi "thành phố mùa xuân" của Côn Minh có từ khi nào, gắn với ai?

Biệt danh "thành phố mùa xuân" của Côn Minh gắn liền với câu thơ "hoa cành chẳng dứt bốn mùa xuân", được cho là của Dương Thận, một vị trạng nguyên thời nhà Minh bị lưu đày đến Vân Nam từ năm 1524 và sống tại đây hơn 30 năm.

Theo giai thoại văn học được lưu truyền tại địa phương, câu thơ này miêu tả đúng đặc điểm thời tiết ấm áp quanh năm mà ông cảm nhận được ở Côn Minh, dần trở thành căn cứ để người đời sau gọi thành phố là Xuân Thành, tức thành phố mùa xuân.

Tên gọi chính thức Côn Minh lại có nguồn gốc hoàn toàn khác, không liên quan tới khí hậu.

Tên này được nhà Nguyên đặt từ năm 1276, thay cho tên gọi cũ là Thác Đông từng được sử dụng từ năm 765 dưới thời vương quốc Nam Chiếu.

Nói cách khác, Côn Minh là tên hành chính chính thức đã tồn tại gần 750 năm, còn thành phố mùa xuân chỉ là biệt danh dân gian mô tả khí hậu, hai tên gọi hình thành độc lập qua hai giai đoạn lịch sử khác nhau.

Đọc thêm: Đi Côn Minh – 'thành phố mùa xuân' nên ưu tiên điểm du lịch nào?

Một góc phố cổ Côn Minh với kiến trúc mang dấu ấn lịch sử lâu đời

Vì sao khí hậu Côn Minh quanh năm ôn hòa như mùa xuân?

Khí hậu Côn Minh quanh năm ôn hòa chủ yếu nhờ vị trí ở độ cao gần 1.900 mét trên cao nguyên Vân Nam và Quý Châu, dù thành phố nằm ở vĩ độ khoảng 25 độ Bắc, vốn thuộc vùng cận nhiệt đới nếu chỉ tính theo vĩ độ thông thường.

Độ cao lớn giúp nhiệt độ giảm đáng kể so với các thành phố cùng vĩ độ nhưng ở vùng thấp, tạo ra kiểu khí hậu cao nguyên gió mùa cận nhiệt đới khá hiếm gặp.

Hồ Điền Trì, hồ nước ngọt lớn nhất Vân Nam với diện tích khoảng 298 km2, nằm ngay phía nam thành phố, cũng góp phần điều hòa vi khí hậu khu vực, giúp không khí quanh hồ bớt oi bức vào mùa hè và bớt lạnh sâu vào mùa đông.

Theo số liệu khí hậu nhiều năm, nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất, tức tháng 1, chỉ khoảng 9,5 độ C, trong khi tháng nóng nhất, thường rơi vào tháng 6, trung bình khoảng 20,9 độ C.

Mức chênh lệch chưa tới 11,5 độ C giữa hai thái cực trong năm là điều hiếm thấy so với phần lớn các thành phố lớn khác ở Trung Quốc, nơi mùa đông và mùa hè thường lệch nhau 20 đến 25 độ C.

Hồ Điền Trì nhìn từ trên cao với mặt nước xanh bao quanh thành phố Côn Minh

Mùa hè ở Côn Minh nóng đến mức nào?

Mùa hè ở Côn Minh, kéo dài khoảng từ tháng 6 đến tháng 8, hiếm khi vượt quá 30 độ C, với nhiệt độ ban ngày dao động phổ biến từ 20 đến 25 độ C.

Đây cũng là mùa mưa nhiều nhất trong năm, thường có mưa rào ngắn vào buổi chiều rồi tạnh nhanh, không kéo dài âm u như những đợt mưa mùa hè ở miền Bắc Việt Nam.

Mùa đông ở Côn Minh có lạnh và có tuyết không?

Mùa đông ở Côn Minh, từ khoảng tháng 12 đến tháng 2, hiếm khi xuống dưới 5 độ C vào ban ngày, dù buổi sáng sớm và ban đêm có thể se lạnh hơn đáng kể so với buổi trưa.

Tuyết gần như không xuất hiện trong một mùa đông thông thường, nhưng thành phố từng ghi nhận đợt lạnh hiếm gặp vào tháng 1 năm 2016, khi nhiệt độ xuống tới âm 8 độ C kèm theo tuyết rơi tại một số khu vực, được xem là ngoại lệ chứ không phải quy luật thời tiết thông thường ở đây.

Đường phố Côn Minh vào một buổi sáng mùa đông se lạnh nhưng vẫn nhiều cây xanh

Nên đi Côn Minh vào tháng nào để cảm nhận rõ nhất khí hậu mùa xuân?

Tháng 3 đến tháng 5 và tháng 9 đến tháng 10 là hai khoảng thời gian lý tưởng nhất để cảm nhận đúng nghĩa khí hậu mùa xuân của Côn Minh, khi nhiệt độ ban ngày dao động 20 đến 25 độ C, trời khô ráo và hoa nở nhiều nhất trong năm.

Đây cũng là giai đoạn ít mưa hơn mùa hè, thuận tiện cho việc di chuyển và tham quan ngoài trời.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, các gia đình có ba thế hệ cùng đi thường chọn Côn Minh làm điểm dừng đầu tiên trong hành trình Vân Nam, vì khí hậu ôn hòa quanh năm giúp người lớn tuổi và trẻ nhỏ đều dễ thích nghi hơn so với những điểm ở độ cao lớn hơn như Shangri-La hay Lệ Giang.

Từ Hà Nội, khách có thể khởi hành từ sân bay Nội Bài bay thẳng đến Côn Minh hoặc di chuyển bằng đường bộ qua các cửa khẩu phía Bắc, tùy theo lịch trình mong muốn.

Du khách đoàn Hà Nội tham quan một công viên hoa ở Côn Minh vào mùa xuân

Chợ hoa Đẩu Nam thể hiện thế nào văn hóa "thành phố hoa" của Côn Minh?

Chợ hoa Đẩu Nam là minh chứng rõ nhất cho danh xưng thành phố hoa gắn liền với Côn Minh, với quy mô giao dịch khoảng 4 đến 6 triệu cành hoa mỗi ngày trên diện tích chợ khoảng 8 km2, được xem là chợ đầu mối hoa tươi lớn nhất châu Á.

Hơn 300 giống hoa khác nhau được bày bán tại đây, từ hoa hồng, cẩm chướng đến hoa ly, với giá khá rẻ, một bó hoa cẩm chướng có thể chỉ khoảng 2 đến 3 nhân dân tệ.

Doanh thu giao dịch tại chợ hoa Đẩu Nam có ngày lên tới khoảng 5,5 triệu nhân dân tệ, với hoa được vận chuyển bằng đường hàng không tới hơn 10 thành phố lớn của Trung Quốc mỗi ngày, cùng một phần xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan.

Khí hậu quanh năm như mùa xuân chính là điều kiện tự nhiên giúp Côn Minh trồng hoa liên tục suốt bốn mùa mà không cần nhà kính sưởi ấm như nhiều vùng trồng hoa khác ở Trung Quốc.

Đọc thêm: Thạch Lâm Côn Minh – rừng đá karst kỳ vĩ có gì đặc sắc?

Nhiều đoàn khách chọn tour Côn Minh – Đại Lý thường tranh thủ ghé ngang khu vực gần chợ hoa Đẩu Nam trước khi tiếp tục hành trình đường bộ về hướng Đại Lý, xem đây như điểm dừng chân đầu tiên đầy sắc màu của chuyến đi.

Các sạp hoa rực rỡ sắc màu tại chợ hoa Đẩu Nam, Côn Minh

Côn Minh có bao nhiêu dân tộc thiểu số sinh sống, văn hóa đa sắc tộc thể hiện ra sao?

Vân Nam, tỉnh mà Côn Minh là thủ phủ, có tới 25 trong tổng số 55 dân tộc thiểu số chính thức được công nhận tại Trung Quốc, khiến đây trở thành tỉnh đa dạng sắc tộc nhất cả nước.

Nhiều cộng đồng như người Di, người Bạch, người Cáp Nê, người Thái và người Naxi cùng sinh sống hoặc thường xuyên giao thương tại Côn Minh, mang theo trang phục, ẩm thực và lễ hội riêng vào đời sống thành phố.

Làng Văn hóa Các Dân tộc Vân Nam, nằm ở ngoại ô Côn Minh bên hồ Điền Trì, là nơi tái hiện kiến trúc và sinh hoạt của nhiều dân tộc trong tỉnh, giúp du khách hình dung nhanh về sự đa dạng văn hóa mà không cần di chuyển xa tới từng vùng riêng biệt.

Chính khí hậu ôn hòa quanh năm cũng là lý do khiến Côn Minh từ lâu trở thành điểm giao thương và định cư thuận lợi cho nhiều tộc người từ các vùng núi cao lân cận.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, không ít khách khá bất ngờ khi biết Côn Minh không chỉ có khí hậu dễ chịu mà còn là nơi hội tụ văn hóa nhiều dân tộc ngay trong lòng thành phố, không cần đợi lên tới các vùng cao như Đại Lý hay Lệ Giang mới cảm nhận được sự đa dạng này.

Một buổi biểu diễn văn hóa dân tộc tại Làng Văn hóa Các Dân tộc Vân Nam gần Côn Minh

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.