Lưu Viên Tô Châu: Vẻ đẹp vườn cổ và kinh nghiệm tham quan

[Ảnh: Hành lang mái che dài hàng trăm mét bên trong Lưu Viên Tô Châu]

Lưu Viên Tô Châu là gì, vì sao thuộc tứ đại danh viên?

Lưu Viên là một trong bốn khu vườn cổ tiêu biểu nhất Tô Châu cùng Sư Tử Lâm, Chuyết Chính Viên và Thương Lãng Đình, đồng thời cũng thường được liệt kê là một trong bốn khu vườn danh tiếng nhất Trung Quốc nói chung.

Vườn rộng khoảng 23.300 mét vuông, nằm ở phía ngoài cổng thành Xương Môn thuộc quận Cô Tô, được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới từ năm 1997 cùng đợt với các vườn cổ khác của Tô Châu.

Điều khiến Lưu Viên được giới nghiên cứu kiến trúc đánh giá cao là kỹ thuật bố cục không gian bậc thầy, đi từ lối vào hẹp và tối bất ngờ mở ra khoảng sân rộng sáng, tạo cảm giác bất ngờ liên tục cho người tham quan thay vì bày hết cảnh quan ra ngay từ đầu.

Tên gọi Lưu Viên có nguồn gốc thế nào qua các đời chủ?

Lưu Viên ban đầu được xây dựng năm 1593 dưới thời nhà Minh bởi quan viên Từ Thái Thời, khi đó gọi là Đông Viên.

Tới khoảng năm 1794, Lưu Thứ mua lại khu vườn, cải tạo và đổi tên thành Hàn Bích Sơn Trang vì sắc trúc xanh mát bao quanh, đồng thời cho khảm nhiều bài văn và thiếp pháp thư pháp quý lên vách các hành lang, tạo nền móng cho hệ thống hành lang khắc chữ nổi tiếng ngày nay.

Đến khoảng năm 1876, Thịnh Khang mua lại và tu sửa lần nữa, đổi tên thành Lưu Viên theo cách chơi chữ giữ nguyên âm đọc nhưng đổi sang chữ mang nghĩa lưu lại, ở lại, ngụ ý đây là nơi khiến khách ghé thăm muốn nán lại thật lâu.

Ba đời chủ với ba lần đổi tên là lý do khiến lịch sử Lưu Viên phức tạp hơn hẳn so với nhiều vườn cổ khác ở Tô Châu.

[Ảnh: Sân trong với kiến trúc cổ điển tại khu đông bộ Lưu Viên]

Điểm đặc sắc nhất của Lưu Viên là gì?

Điểm đặc sắc nhất của Lưu Viên là hệ thống hành lang có mái che dài hơn 700 mét, uốn lượn nối liền bốn khu vườn khác nhau mà không để khách phải bước ra ngoài trời hay lạc phương hướng.

Dọc hành lang là hàng loạt cửa sổ khoét hình hoa văn đá và gỗ với hình dáng khác nhau ở mỗi đoạn, đóng vai trò như khung tranh tự nhiên cho cảnh vật phía sau mỗi khi khách đi ngang qua.

Chính kỹ thuật bố trí này tạo nên nguyên tắc thiết kế nổi tiếng của Lưu Viên là mỗi bước chân lại thấy một cảnh khác, giúp khu vườn dù không quá rộng vẫn tạo cảm giác trải nghiệm phong phú và kéo dài hơn nhiều so với diện tích thực tế.

Nhiều bài văn và thiếp pháp cổ được khảm ngay trên vách hành lang cũng là điểm khiến giới yêu thư pháp Trung Hoa đặc biệt thích thú khi ghé Lưu Viên.

Quán Vân Phong, khối đá Thái Hồ nổi tiếng nhất Lưu Viên có gì đặc biệt?

Quán Vân Phong là khối đá Thái Hồ cao khoảng 6,5 mét đặt tại khu đông bộ, được xem là phiến đá cảnh đơn lẻ cao lớn nhất trong các khu vườn cổ điển vùng Giang Nam.

Đá có hình dáng mảnh, nhiều lỗ xuyên thấu tự nhiên đúng chuẩn thẩm mỹ đá cảnh cổ điển, tương truyền là một trong số ít di vật còn sót lại từ đợt cống nạp đá cảnh khét tiếng thời nhà Tống mang tên Hoa Thạch Cương.

Khối đá đứng sừng sững giữa sân nhỏ bao quanh bởi kiến trúc, tạo hiệu ứng thị giác khiến đá trông còn cao lớn hơn thực tế, và gần như là điểm dừng chân chụp ảnh bắt buộc của mọi đoàn khách khi tới khu đông bộ Lưu Viên.

Đọc thêm: Sư Tử Lâm ở Tô Châu có gì đặc biệt? Kinh nghiệm tham quan vườn đá

Lưu Viên có mấy khu vực, nên tham quan theo thứ tự nào?

Lưu Viên chia thành 4 khu vực gồm trung bộ, đông bộ, tây bộ và bắc bộ, mỗi khu mang một phong cách riêng biệt.

Trung bộ lấy sơn thủy làm chính với giả sơn và ao nước lớn, thường là điểm bắt đầu hành trình tham quan theo lối vào truyền thống.

Đông bộ nổi bật với kiến trúc sảnh đường và sân viện biến hóa phong phú nhất trong bốn khu, gồm cả khối đá Quán Vân Phong.

Tây bộ chủ yếu là giả sơn phủ rừng phong xanh um, đẹp nhất vào mùa thu khi lá chuyển màu.

Bắc bộ mang không khí đồng quê hơn hẳn ba khu còn lại, trồng nhiều trúc, mận, đào, hạnh và có khu vườn bonsai riêng.

Thứ tự tham quan hợp lý nhất là đi từ trung bộ sang đông bộ theo hệ thống hành lang chính, sau đó mới vòng sang tây bộ và bắc bộ nếu còn thời gian, vì đây cũng là hướng đi giúp cảm nhận trọn vẹn hiệu ứng đổi cảnh theo từng bước chân.

[Ảnh: Giả sơn và ao nước tại khu trung bộ Lưu Viên]

[Ảnh: Vườn bonsai và cây cảnh tại khu bắc bộ Lưu Viên]

Đọc thêm: Chuyết Chính Viên Tô Châu: Có gì nổi bật, nên xem khu nào?

Lưu Viên giá vé bao nhiêu, mở cửa giờ nào?

Vé vào Lưu Viên hiện khoảng 55 nhân dân tệ vào mùa cao điểm từ tháng 3 đến tháng 10, giảm còn khoảng 45 nhân dân tệ vào mùa thấp điểm từ tháng 11 đến tháng 2.

Vườn mở cửa từ 7 giờ 30 đến 17 giờ 30 trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 10, và rút ngắn còn 7 giờ 30 đến 17 giờ từ tháng 11 đến hết tháng 2.

Giá vé và giờ mở cửa có thể điều chỉnh theo từng thời điểm, khách tự túc nên kiểm tra lại trước khi tới để tránh chênh lệch so với thông tin đã tham khảo.

Nên đi Lưu Viên mùa nào, dành bao lâu?

Thời gian đẹp nhất để tham quan Lưu Viên là khoảng tháng 4 đến tháng 5 khi hoa xuân nở rộ, hoặc tháng 9 đến tháng 10 khi rừng phong ở khu tây bộ chuyển sang màu vàng cam rực rỡ.

Thời gian tham quan hợp lý khoảng 2 đến 3 tiếng để đi hết cả bốn khu vực và không bỏ lỡ các điểm nhấn chính dọc hệ thống hành lang.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi từng dẫn tới đây, nên đi cùng hướng dẫn viên hiểu rõ lịch sử ba đời chủ của khu vườn, vì phần lớn khách tự tham quan thường chỉ ngắm kiến trúc mà bỏ lỡ những câu chuyện thú vị khắc trên vách hành lang.

Đọc thêm: Đi thuyền trên kênh đào cổ Tô Châu: Nên đi ban ngày hay buổi tối?

Lưu Viên cách các vườn cổ khác ở Tô Châu bao xa, nên kết hợp thế nào?

Lưu Viên nằm khá tách biệt so với cụm Sư Tử Lâm và Chuyết Chính Viên, cách khoảng 5 km và cần di chuyển bằng xe thay vì đi bộ như giữa hai vườn kia.

Ngược lại, Lưu Viên lại khá gần khu Hổ Khâu và phố cổ Sơn Đường, chỉ cách khoảng 3 km, nên nhiều đoàn khách chọn ghép Lưu Viên cùng buổi với Hổ Khâu thay vì cố gắng đi chung với Sư Tử Lâm hay Chuyết Chính Viên trong một lịch trình dày đặc.

Đọc thêm: Hàn Sơn Tự và bến Phong Kiều Tô Châu: Vì sao nổi tiếng?

Với khách đi theo Tour Trung Quốc từ Hà Nội có lịch trình ghé Tô Châu nhiều ngày, Lưu Viên thường được xếp vào một buổi riêng thay vì ghép chung với các vườn trong khu phố cổ để tránh mất thời gian di chuyển qua lại.

Nếu đoàn khởi hành theo Tour Bắc Kinh Thượng Hải Từ Hà Nội có mở rộng thêm Tô Châu trong một ngày duy nhất, hướng dẫn viên tiếng Việt thường phải cân nhắc kỹ giữa Lưu Viên và các vườn trong phố cổ vì không đủ thời gian ghé hết tất cả.

[Ảnh: Rừng phong chuyển màu mùa thu tại khu tây bộ Lưu Viên]

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.