Thành cổ Lệ Giang (UNESCO) có gì đáng khám phá?

Thành cổ Lệ Giang được UNESCO công nhận từ năm nào và vì sao?

Thành cổ Lệ Giang được UNESCO đưa vào danh sách Di sản Văn hóa Thế giới từ năm 1997, tính chung cho cả ba khu vực Đại Nghiễm, Thúc Hà và Bạch Sa, đưa nơi đây trở thành một trong bốn cổ thành được bảo tồn tốt nhất Trung Quốc.

Lý do chính khiến UNESCO công nhận là hệ thống kênh dẫn nước hơn 800 năm tuổi len lỏi khắp phố lát đá, kiến trúc nhà gỗ của người Nạp Tây kết hợp hài hòa với địa hình đồi núi, cùng chữ viết tượng hình Đông Ba, hệ chữ tượng hình duy nhất trên thế giới vẫn còn được sử dụng.

Thành cổ không được quy hoạch theo trục thẳng như nhiều đô thị cổ Trung Quốc khác mà uốn lượn tự nhiên theo dòng nước và địa hình, đây cũng là một điểm UNESCO đánh giá cao khi xét duyệt hồ sơ.

Đọc thêm: Điều gì khiến thành cổ Lệ Giang trở thành di sản thế giới?

Toàn cảnh thành cổ Lệ Giang nhìn từ trên cao

Vì sao thành cổ Lệ Giang được gọi là Venice phương Đông?

Thành cổ Lệ Giang được gọi là Venice phương Đông vì mạng lưới hơn 350 cây cầu đá, cầu gỗ và cầu mái che bắc qua các dòng kênh chảy dọc gần như mọi con phố.

Nước được dẫn từ hồ Hắc Long Đàm ở phía bắc thành cổ, chia thành ba nhánh chính rồi tỏa ra hàng chục nhánh nhỏ hơn, len qua từng ngõ hẻm trước khi đổ ra ngoài, giống hệt vai trò của mạch máu nuôi cả khu phố cổ.

Khác với kênh đào nhân tạo ở Venice, kênh nước Lệ Giang là công trình thủy lợi tự nhiên có từ thời xây dựng thành cổ, vừa để sinh hoạt vừa để phòng cháy cho các dãy nhà gỗ san sát nhau.

Đứng trên bất kỳ cây cầu đá nhỏ nào trong phố cổ vào sáng sớm, khách đều có thể thấy nước trong veo chảy qua, phản chiếu mái ngói âm dương và đèn lồng đỏ treo hai bên.

Đọc thêm: Công viên Hắc Long Đàm Lệ Giang: góc ngắm núi tuyết đẹp nhất

Cầu đá nhỏ bắc qua kênh nước trong thành cổ Lệ Giang

Mộc Phủ, dinh thự 470 năm của dòng họ Mộc, có gì đáng xem?

Mộc Phủ là dinh thự của dòng họ Mộc, các thổ ty người Nạp Tây cai trị vùng Lệ Giang suốt 470 năm từ thế kỷ 13 đến đầu thế kỷ 20 dưới cả ba triều Nguyên, Minh, Thanh.

Công trình nguyên bản có tới 100 tòa nhà lớn nhỏ, được ví như Tử Cấm Thành thu nhỏ của vùng Tây Nam Trung Quốc, trục chính dài 369 mét quay mặt về hướng đông trên khuôn viên rộng hơn 46 mẫu.

Dinh thự từng bị phá hủy trong loạn lạc cuối thời nhà Thanh rồi được phục dựng lại, hiện còn giữ các công trình tiêu biểu như Sảnh Nghị Sự nơi bàn việc cai trị, Lầu Vạn Quyển từng lưu trữ hàng nghìn cuốn sách quý, Điện Hộ Pháp thờ tự dòng họ, Lầu Quang Bích trưng bày cổ vật, Lầu Ngọc Âm nơi tiếp chỉ dụ triều đình và Điện Tam Thanh thờ Đạo giáo.

Vé vào Mộc Phủ tham khảo khoảng 60 nhân dân tệ, mở cửa từ 8 giờ 30 đến 17 giờ 30 mỗi ngày.

Cổng chính Mộc Phủ với kiến trúc mái cong truyền thống

Vạn Cổ Lâu trên đồi Sư Tử Sơn có gì để ngắm toàn cảnh?

Vạn Cổ Lâu là tòa lầu gỗ cao 33 mét với 5 tầng, dựng trên đồi Sư Tử Sơn ở rìa tây thành cổ, là điểm ngắm toàn cảnh Lệ Giang được nhiều khách tìm đến nhất.

Từ tầng cao nhất, khách có thể nhìn trọn mái ngói xám san sát của phố cổ phía dưới, đồng ruộng xa hơn về phía nam và đỉnh núi tuyết Ngọc Long phủ trắng phía bắc vào những ngày trời quang.

Buổi sáng sớm trước 8 giờ là thời điểm ít khách nhất để lên Vạn Cổ Lâu chụp ảnh toàn cảnh, tránh được cả nắng gắt lẫn đông người của buổi trưa và chiều.

Xem thêm: Núi tuyết Ngọc Long: nên xem gì và trải nghiệm gì?

Toàn cảnh thành cổ Lệ Giang nhìn từ Vạn Cổ Lâu

Tứ Phương Nhai về đêm có gì khác ban ngày?

Tứ Phương Nhai là quảng trường trung tâm thành cổ Lệ Giang, ban ngày là nơi họp chợ và tỏa ra bốn con phố chính dẫn tới các khu vực khác nhau của phố cổ.

Buổi tối, quảng trường và các phố xung quanh sáng rực đèn lồng đỏ, nhiều nhóm biểu diễn dân ca Nạp Tây tụ tập hát múa ngay trên phố, khách qua lại có thể đứng xem hoặc tham gia nhảy vòng tròn cùng người dân địa phương.

Khu phố quanh Tứ Phương Nhai về đêm cũng là nơi tập trung nhiều quán bar và nhà hàng nhất thành cổ, không khí sôi động hơn hẳn ban ngày vốn thiên về tham quan kiến trúc và mua sắm đồ lưu niệm.

Quảng trường Tứ Phương Nhai lên đèn lồng buổi tối

Âm nhạc cổ Nạp Tây ở thành cổ Lệ Giang có gì đặc biệt?

Âm nhạc cổ Nạp Tây, gồm hai nhánh chính là Đông Kinh nhạc và Bạch Sa Tế nhạc, được xem là sự kết tinh của nghi lễ Đạo giáo, nghi thức Nho giáo và thơ ca từ thời Đường, Tống, Nguyên, tồn tại và phát triển suốt hơn 500 năm.

Dàn nhạc biểu diễn bằng các nhạc cụ cổ truyền như sáo, kèn, tỳ bà và đàn tranh, đặc trưng bởi cái gọi là ba cái cổ: nhạc công phần lớn trên 70 tuổi, nhạc cụ nhiều chiếc hơn 100 năm tuổi và các bản nhạc mang âm hưởng cổ xưa hiếm nơi nào còn lưu giữ.

Khách có thể xem biểu diễn tại Hội Nhạc cổ Đại Nghiễm trên phố Đông trong thành cổ, suất diễn hằng đêm lúc 20 giờ, vé tham khảo khoảng 80 nhân dân tệ, miễn phí cho trẻ dưới 1,2 mét, mỗi suất kéo dài khoảng một tiếng.

Nên ghép thành cổ Lệ Giang với khu nào khác trong cùng di sản UNESCO?

Nên ghép thành cổ Lệ Giang, tức khu Đại Nghiễm, cùng hai khu còn lại trong cùng hồ sơ UNESCO là Thúc Hà và Bạch Sa, vì cả ba đều nằm trong bán kính chưa đầy 10km quanh trung tâm Lệ Giang.

Bạch Sa từng là kinh đô cũ của vương quốc Nạp Tây trước khi trung tâm chuyển về Đại Nghiễm, nổi tiếng với các bức bích họa pha trộn phong cách Phật giáo Tây Tạng, Đạo giáo và Nho giáo trên tường các ngôi chùa cổ.

Đọc thêm: Bạch Sa cổ trấn Lệ Giang: Bích họa và trải nghiệm nên thử

Trong khi đó, Thúc Hà giữ nhịp sống chậm và ít hàng quán hơn hẳn Đại Nghiễm, phù hợp cho buổi sáng sớm dạo bộ chụp ảnh trước khi quay lại trung tâm phố cổ vào buổi tối.

Đọc thêm: Thúc Hà cổ trấn Lệ Giang: Trải nghiệm văn hóa Naxi và sống chậm

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, các tour Trung Quốc từ Hà Nội nên dành trọn 2 ngày cho riêng khu vực Lệ Giang mới đủ ghé cả ba khu này cùng núi tuyết Ngọc Long.

Đoàn khách Hà Nội dạo bộ trong thành cổ Lệ Giang

Từ Hà Nội đến thành cổ Lệ Giang di chuyển bằng cách nào?

Từ Hà Nội đến thành cổ Lệ Giang, khách phổ biến nhất là bay từ Nội Bài quá cảnh Côn Minh, sau đó đi tiếp bằng tàu cao tốc hoặc máy bay nội địa tới Lệ Giang, hoặc đi đường bộ trọn tuyến qua cửa khẩu Lào Cai, Hà Khẩu rồi tới Côn Minh, Đại Lý trước khi lên Lệ Giang.

Từ Đại Lý, tàu cao tốc tới Lệ Giang chỉ mất khoảng 2 tiếng, thuận tiện cho đoàn đã ghé Đại Lý trước đó trong cùng hành trình.

Khách muốn trải nghiệm cung đường bộ qua cửa khẩu phía Bắc có thể tham khảo Tour Côn Minh – Đại Lý Đường Bộ khởi hành hằng tuần từ Hà Nội, tiện nối tiếp lên Lệ Giang sau khi qua Đại Lý.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, với khách đi đoàn qua cửa khẩu Lào Cai, Hà Khẩu, một số tuyến áp dụng hình thức giấy thông hành xuất nhập cảnh thay cho hộ chiếu thông thường, và đơn vị tổ chức như Du Lịch Trung Quốc thường hỗ trợ trọn phần giấy tờ này cho khách đi theo đoàn.

Quy định có thể thay đổi theo từng thời điểm nên khách vẫn nên kiểm tra thông tin mới nhất tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Trung Quốc, hoặc trung tâm tiếp nhận hồ sơ visa, trước khi khởi hành.

Ga tàu cao tốc Lệ Giang đón khách từ Đại Lý

Bản thân thành cổ Lệ Giang không có một cổng vé chung như một số khu du lịch khác, khách có thể tự do đi lại giữa các con phố.

Trước đây thành cổ từng thu một khoản phí bảo trì phố cổ ở một số điểm ra vào, nhưng cách áp dụng thay đổi theo thời gian nên khách nên hỏi hướng dẫn viên hoặc kiểm tra tại chỗ, các điểm tham quan riêng như Mộc Phủ vẫn tính vé độc lập.

Không đúng, hồ sơ UNESCO công nhận năm 1997 gồm ba khu vực là Đại Nghiễm, tức phần trung tâm mà khách hay gọi là thành cổ Lệ Giang, cùng Thúc Hà và Bạch Sa nằm cách đó vài km.

Nhiều khách chỉ ghé Đại Nghiễm mà bỏ lỡ hai khu còn lại vốn cũng nằm trong cùng di sản.

Khu quanh Tứ Phương Nhai và phố Đông khá sôi động về đêm với nhiều quán bar có nhạc sống, trong khi các con ngõ nhỏ xa quảng trường hơn vẫn giữ được sự yên tĩnh.

Khách đi cùng gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi nên chọn khách sạn cách xa Tứ Phương Nhai khoảng 5 đến 10 phút đi bộ để ngủ nghỉ thoải mái hơn.

Nên dành ít nhất 1 ngày rưỡi nếu chỉ tham quan khu Đại Nghiễm, gồm Mộc Phủ, Vạn Cổ Lâu và dạo Tứ Phương Nhai cả ngày lẫn đêm.

Nếu muốn ghé thêm Thúc Hà, Bạch Sa và xem biểu diễn nhạc cổ Nạp Tây, nên có trọn 2 ngày cho riêng khu vực thành cổ trước khi đi núi tuyết Ngọc Long.

Không, người Nạp Tây ở Lệ Giang và người Bạch ở Đại Lý là hai dân tộc thiểu số riêng biệt của Trung Quốc, có ngôn ngữ, chữ viết và trang phục truyền thống khác nhau.

Điểm chung dễ nhận thấy nhất là cả hai đều có lối kiến trúc nhà gỗ sân trong và tục lệ đón khách bằng các nghi thức trà, rượu truyền thống.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.