Thành phố Bát Quái Tekes (Đặc Khắc Tư) có gì đáng tham quan

Toàn cảnh thành phố Tekes nhìn từ trên cao với các tuyến đường tỏa hình bát quái

Tekes có gì đáng tham quan khiến nơi đây được gọi là thành phố bát quái độc nhất Trung Quốc?

Tekes, tên Hán Việt Đặc Khắc Tư, là đô thị duy nhất tại Trung Quốc được quy hoạch hoàn chỉnh theo nguyên lý bát quái trong Kinh Dịch, với 8 con đường chính tỏa thẳng từ trung tâm cắt ngang qua 4 vòng đường tròn đồng tâm, tạo thành tổng cộng 64 tuyến phố nhỏ, con số trùng khớp với 64 quẻ trong Kinh Dịch.

Thành phố được hoàn thành chính thức vào ngày 22 tháng 10 năm 1939, và được công nhận là đô thị lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm 2007.

Khác với nhiều nơi chỉ có một vài công trình mang dáng dấp bát quái mang tính biểu tượng, toàn bộ khu trung tâm Tekes với diện tích quy hoạch khoảng 8 km² vẫn đang là nơi sinh sống thật của người dân, không phải mô hình dựng riêng cho khách du lịch.

Đây là lý do khiến nhiều đoàn khách Hà Nội khi ghé qua khu vực Y Ninh, Karajun thường dành thêm nửa ngày để tận mắt xem một thành phố vận hành theo cấu trúc hiếm có này.

Một trong tám con đường chính tỏa ra từ trung tâm thành phố bát quái Tekes

Vì sao thành phố được xây theo hình bát quái, truyền thuyết Khâu Xử Cơ là gì?

Nguồn gốc hình bát quái của Tekes gắn với truyền thuyết về đạo sĩ Khâu Xử Cơ, tức Trường Xuân Chân Nhân, người từng đi ngang qua vùng thung lũng Tekes trong hành trình sang Trung Á diện kiến Thành Cát Tư Hãn vào đầu thế kỷ 13, và được cho là người đầu tiên nhận ra thế đất mạch núi, mạch sông nơi đây phù hợp với nguyên lý phong thủy của bát quái.

Đến những năm 1930, chính quyền địa phương khi đó mới thực sự áp dụng lý thuyết bát quái trong Kinh Dịch để quy hoạch xây dựng thành phố theo đúng thế đất được cho là linh thiêng ấy, dùng cả súc vật kéo cày để vạch tám tuyến đường phóng xạ theo đúng hình bát quái trên thực địa trước khi xây dựng chính thức.

Việc gắn một câu chuyện lịch sử có thật từ thế kỷ 13 với một quyết định quy hoạch đô thị của thế kỷ 20 là điều khiến Tekes trở thành trường hợp hiếm gặp trên thế giới.

Đọc thêm: Đi Hồ Kanas nên xem gì, trải nghiệm gì?

Bản đồ minh họa cấu trúc tám hướng bát quái của thành phố Tekes

Hệ thống đường bát quái hoạt động thế nào, vì sao Tekes không có đèn giao thông?

Tekes là huyện duy nhất tại Trung Quốc không có đèn giao thông, sau khi chính quyền tháo dỡ toàn bộ hệ thống đèn tín hiệu vào năm 1996 vì cấu trúc đường tỏa tròn tự nhiên đã điều tiết luồng xe hiệu quả, gần như không xảy ra tình trạng ùn tắc như các đô thị có đường vuông góc thông thường.

Xe cộ tại các giao lộ chính tự động nhường nhau theo vòng xuyến thay vì phải dừng chờ đèn đỏ.

Vì tám tuyến đường tỏa ra từ tâm khá dễ gây nhầm lẫn cho người mới đến, thành phố còn lắp đặt hệ thống đèn đường với màu sắc khác nhau theo từng tuyến để giúp cư dân và du khách định hướng, một chi tiết nhỏ nhưng phản ánh khá rõ tư duy quy hoạch tỉ mỉ đằng sau thiết kế tưởng như chỉ mang tính biểu tượng này.

Vòng xuyến trung tâm không đèn giao thông tại thành phố Tekes

Ngắm trọn hình bát quái từ đâu đẹp nhất?

Vị trí ngắm trọn hình bát quái đẹp nhất là tháp Mắt Thái Cực, công trình quan sát đặt ngay trung tâm thành phố, cho tầm nhìn 360 độ bao quát toàn bộ tám tuyến đường tỏa và bốn vòng tròn đồng tâm bên dưới.

Vé lên tháp tham khảo khoảng 20 nhân dân tệ một người, giờ mở cửa tham khảo từ 9 giờ 30 đến 20 giờ 30 vào mùa hè và từ 10 giờ đến 19 giờ vào mùa đông.

Thời điểm đẹp nhất để lên tháp chụp ảnh là lúc chiều muộn gần hoàng hôn, khi ánh nắng chiếu xiên làm nổi bật rõ các đường viền tòa nhà theo từng cung bát quái, tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng hơn nhiều so với giữa trưa nắng gắt.

Khu vực trung tâm thành phố dưới chân tháp được vào tự do, không thu phí, du khách có thể đi bộ dạo quanh quảng trường trước khi lên tháp ngắm toàn cảnh.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, hướng dẫn viên của China Trip thường sắp lịch lên tháp đúng khung giờ chiều muộn này để khách chụp được ảnh đẹp nhất mà không phải chờ đợi đông người.

Tháp Mắt Thái Cực nhìn từ quảng trường trung tâm thành phố Tekes

Ngoài kiến trúc bát quái, gần Tekes còn điểm nào đáng ghé?

Điểm gần nhất đáng ghé thêm là đỉnh Thiếu Nữ A Khắc Tháp Tư, khu du lịch cấp 4A rộng khoảng 61 km² trong dãy núi Ô Tôn, cách trung tâm Tekes khoảng 17 km.

Nơi đây có đồng cỏ A Khắc Tháp Tư phủ hoa dại vào mùa hè, cùng những hình vẽ trên đá được xác định có niên đại hơn 5.000 năm, được xem là hình vẽ đá thời tiền sử đầu tiên phát hiện tại khu vực Y Ninh.

Tên gọi "đỉnh Thiếu Nữ" bắt nguồn từ truyền thuyết Kazakh về một cô gái đã hy sinh vì tình yêu và tự do, vé vào cổng tham khảo khoảng 30 nhân dân tệ, miễn phí cho trẻ em dưới 1,2 mét và người trên 65 tuổi có giấy tờ tùy thân.

Xa hơn một chút là thảo nguyên Karajun, cách trung tâm Tekes khoảng 30 km, nơi nổi tiếng với địa hình đồi bậc thang uốn lượn và trải nghiệm huấn luyện chim ưng của người Kazakh.

Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, việc kết hợp buổi sáng ở Tekes với buổi chiều tại Karajun trong cùng một ngày là lịch trình khá phổ biến vì khoảng cách di chuyển không quá xa.

Hình vẽ đá cổ hơn 5.000 năm tại khu du lịch đỉnh Thiếu Nữ A Khắc Tháp Tư

Nên dành bao lâu ở Tekes, có kết hợp được với Karajun trong cùng chuyến không?

Nên dành khoảng nửa ngày đến một ngày riêng cho thành phố Tekes nếu chỉ muốn đi bộ quanh khu bát quái và lên tháp Mắt Thái Cực, vì khu trung tâm không quá rộng và có thể tham quan thong thả trong vài tiếng.

Nếu muốn ghé thêm đỉnh Thiếu Nữ A Khắc Tháp Tư, nên cộng thêm khoảng nửa ngày nữa cho quãng đường 17 km cùng thời gian đi bộ ngắm hình vẽ đá và đồng cỏ.

Vì Karajun chỉ cách Tekes khoảng 30 km, tương đương 45 phút di chuyển, phần lớn tour trọn gói khu vực Y Ninh đều ghép Tekes vào cùng lịch trình với Karajun, thường bố trí nghỉ đêm tại Tekes trước khi vào thảo nguyên từ sáng sớm hôm sau để tránh giờ đông khách.

Khách du lịch đi bộ tham quan quảng trường trung tâm thành phố Tekes

Mùa nào đến Tekes đẹp nhất, có cần lưu ý gì về thời tiết?

Mùa đẹp nhất để đến Tekes là từ tháng 5 đến tháng 10, trùng với mùa đẹp của Karajun và các thảo nguyên lân cận, khi thời tiết ấm áp thuận tiện cho việc đi bộ tham quan khu bát quái và lên tháp ngắm cảnh.

Vì bản thân thành phố là điểm tham quan kiến trúc đô thị chứ không phụ thuộc vào mùa hoa hay mùa tuyết như các thảo nguyên xung quanh, khách vẫn có thể ghé Tekes vào các tháng khác trong năm nếu lịch trình cho phép.

Mùa đông khu vực Y Ninh khá lạnh, nhiệt độ có thể xuống dưới mức đóng băng, nên nếu đi đúng mùa này khách cần chuẩn bị áo khoác giữ ấm đầy đủ, dù việc tham quan trong thành phố ít đòi hỏi vận động ngoài trời kéo dài như khi lên các thảo nguyên núi cao.

Thành phố Tekes vào một buổi chiều mùa hè nắng đẹp

Từ Hà Nội đến Tekes di chuyển thế nào?

Từ Hà Nội, khách cần bay nối chuyến qua một thành phố trung chuyển của Trung Quốc để tới Urumqi vì hiện chưa có đường bay thẳng Hà Nội, Tân Cương, sau đó tiếp tục di chuyển tới Y Ninh bằng đường bay nội địa khoảng 1 tiếng hoặc đường bộ qua Bác Lạc, trước khi đi tiếp khoảng 160 km đường bộ từ Y Ninh vào Tekes.

Bạn có thể tham khảo Tour Bắc Tân Cương Từ Hà Nội nếu muốn có lịch trình trọn gói ghép Tekes cùng Karajun và các điểm nổi bật khác của Tân Cương mà không phải tự sắp xếp từng chặng di chuyển phức tạp.

Về giấy tờ, khách đi khu vực Tân Cương cần visa Trung Quốc phổ thông kèm hộ chiếu còn hạn, khác với hình thức giấy thông hành áp dụng cho một số tuyến đường bộ gần cửa khẩu phía Bắc giáp Việt Nam.

Đi theo đoàn thường được đơn vị tổ chức hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, nhưng khách nên kiểm tra quy định mới nhất tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Trung Quốc trước khi khởi hành.

Một lựa chọn đang được khách Hà Nội quan tâm là Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop, cam kết không đưa khách vào điểm mua sắm chỉ định để có thêm thời gian trải nghiệm thực tế tại từng điểm dừng.

Xem chi tiết tại Tour Hà Nội Bắc Tân Cương No Shop.

Đọc thêm: Từ Hà Nội đi Bắc Tân Cương quá cảnh ở đâu, mất bao lâu?

Hành trình từ Urumqi qua Y Ninh đến thành phố bát quái Tekes

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ China Trip (ChinaTrip.com.vn), chuyên tour Trung Quốc khởi hành từ Hà Nội, TravelVietnam Hà Nội (TravelVietnam.com.vn) quản lý và vận hành.